Kariera

Sprawdź jak może wyglądać Twoja kariera w MDDP. Zachęcamy do zapoznania się z aktualnymi ofertami pracy więcej

Kariera

Sprawdź jak może wyglądać Twoja kariera w MDDP. Zachęcamy do zapoznania się z aktualnymi ofertami pracy więcej

27-02-2012
Spadkobierca ma prawo wcześniej zgłosić spadek w urzędzie

Naczelny Sąd Administracyjny o procedurach
TEZA
Jeśli podatnik złożył w urzędzie skarbowym oświadczenie o nabyciu spadku przed otrzymaniem postanowienia sądu, to organy podatkowe nie mogą uważać, że podatnik złożył pismo z naruszeniem ustawowego terminu i odmawiać mu prawa do ulgi podatkowej.
STAN FAKTYCZNY
16 kwietnia 2007 r. podatniczka złożyła zeznanie o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych, w którym wymieniła składniki masy spadkowej oraz podała ich wartości rynkowe. Jednocześnie w załączonym piśmie podatniczka poinformowała organ podatkowy, że postępowanie sądowe w sprawie stwierdzenia praw do spadku nie zostało zakończone, a wcześniejsze złożenie tego zeznania tłumaczyła planowanym wyjazdem za granicę i niemożnością osobistego uczestnictwa w postępowaniu podatkowym. Postanowienie o nabyciu spadku po zmarłej uprawomocniło się 14 maja 2007 r., po oddaleniu apelacji postanowieniem sądu okręgowego z 26 września 2007 r. Tak więc data uprawomocnienia się przedmiotowego postanowienia - w ocenie organu podatkowe - jest datą początkową, od której należy liczyć bieg miesięcznego terminu do złożenia zgłoszenia o nabyciu majątku lub praw majątkowych. Wynika to z tego, że ustawodawca w art. 4a ust. i pkt i ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadku i darowizn (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 142, póz. 1514 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r. wyraźnie wskazał, że termin miesięczny (w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia) biegnie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, zaś termin końcowy to upływ miesięcznego terminu, w którym należy zgłosić nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych, aby korzystać ze zwolnienia. Organy podatkowe uznały więc, że zgłoszenie nabycia spadku przed wydaniem postanowienia sądu narusza przepisy, a tym samym podatnik nie ma prawa do ulgi. Z przepisów wynika, że spadkobierca może nie płacić podatku od otrzymanego spadku po zmarłym członku najbliższej rodziny, jeśli zgłosi nabycie w drodze spadku rzeczy i praw majątkowych na odpowiednim druku. Zgłoszenia należy dokonać w terminie 6-miesięcznym od otrzymania postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku (wcześniej był to termin miesięczny). Podatnik złożył skargę do WSA w Łodzi. Sąd ją jednak oddalił. W uzasadnieniu sąd wskazał, że miesięczny termin określony w art. 43 ust. i pkt i ustawy o podatku od spadku i darowizn w brzmieniu obowiązującym między i stycznia 2007 r. a 31 grudnia 2008 r., ma charakter materialno- prawny i nie określa jednej daty końcowej, ale wyznacza przedział czasowy, którego początkowym dniem jest dzień uprawomocnienia się orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku, a końcowym - dzień odpowiadający początkowemu dniu terminu w następnym miesiącu. Dokonanie stosownego zgłoszenia zarówno po tym terminie, jak i przed nim jest nieskuteczne i w związku z tym nie prowadzi do zwolnienia od opodatkowania.
UZASADNIENIE
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok sądu I instancji oraz decyzję organu II instancji. Według sądu taka interpretacja przepisu art. 4a ust. i pkt i narusza zasadę sprawiedliwości. W ocenie NSA termin wskazany w ustawie służy do obliczenia terminu końcowego. Nie można karać podatnika za to, że wcześniej wypełnił obowiązek wynikający z ustawy. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny uchylił niekorzystny dla podatnika wyrok sądu I instancji oraz decyzję organów podatkowych.
Wyrok NSA z 15 lutego 2012 r.
(II FSK 1538/10, prawomocny).
KOMENTARZ EKSPERTA
Anna Misiak doradca podatkowy, starszy menedżer w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy
Aby skorzystać ze zwolnienia podatkowego i nie zapłacić podatku od spadków, osoby należące do tzw. grupy o, czyli najbliższej rodziny spadkodawcy, muszą w nieprzekraczalnym terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku dokonać zgłoszenia tego spadku w urzędzie skarbowym. Zapisy art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn budziły już co najmniej kUkunastokrotnie wątpliwości podatników i to nie w zakresie daty maksymalnej, do której należy dokonać zgłoszenia spadku, aby nie stracić zwolnienia, ale w zakresie terminu początkowego, w którym można zgłosić spadek i skorzystać ze zwolnienia. Stanowisko organów podatkowych i sądów administracyjnych było dotychczas niejednolite, a wielu podatnikom odmawiano prawo do zwolnienia z podatku, uznając zgłoszenie dokonane przed uprawomocnieniem się orzeczenia sądu za przedwczesne. NSA podkreślił, że termin wskazany w ustawie o podatku od spadków i darowizn ma umożliwiać jedynie obliczenie daty końcowej na dokonanie zgłoszenia spadku w celu skorzystania ze zwolnienia, a nie ograniczać prawo podatnika do dokonania zgłoszenia wcześniej, np. przed uprawomocnieniem się orzeczenia sądu. Odmienne podejście, mając również na względzie brak przepisów zezwalających urzędowi skarbowemu na odmowę przyjęcia zgłoszenia nabycia spadku, należy uznać za zbyt rygorystyczne. Orzeczenie NSA potwierdza, iż podatnik nie może być karany za wypełnienie przed terminem obowiązku wynikającego z przepisów.

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/Księgowość i Podatki/Przemysław Molik

 

lista aktualności