Kariera

Sprawdź jak może wyglądać Twoja kariera w MDDP. Zachęcamy do zapoznania się z aktualnymi ofertami pracy więcej

Kariera

Sprawdź jak może wyglądać Twoja kariera w MDDP. Zachęcamy do zapoznania się z aktualnymi ofertami pracy więcej

30-04-2012
Łączenie między spółkami kapitałowymi w ramach Unii Europejskiej nie podlega CIT

Jeżeli podmiot przejmujący otrzyma majątek o wartości większej niż wartość nominalna udziałów wydanych w zamian, to uzyskana korzyść ekonomiczna nie stanowi przychodu

 

Rozwijający się rynek wewnętrzny Unii Europejskiej stworzył możliwości jednoczenia się przedsiębiorstw w celu optymalnego wykorzystania potencjału. Efektywnym instrumentem służącym temu celowi stała się możliwość łączenia spółek w wymiarze międzynarodowym, zharmonizowana na poziomie Unii Europejskiej, a następnie implementowana do systemów prawnych poszczególnych państw członkowskich.

Co do zasady, transgraniczne łączenie się spółek odbywa się na podobnych zasadach jak łączenie spółek krajowych. W zakresie tym jednak zostało wprowadzonych kilka odrębności. Co ciekawe, z punktu widzenia przepisów prawa wspólnotowego, połączenie transgraniczne jest również możliwe z udziałem spółki komandytowo-akcyjnej.

Regulacje kodeksowe

Transgraniczne łączenie spółek kapitałowych regulują przede wszystkim art. 5161 – 51618 kodeksu spółek handlowych (dalej: k.s.h.). Przepisy te stanowią implementację dyrektywy 2005/56/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 26 października 2005 r. w sprawie transgranicznego łączenia się spółek kapitałowych (Dz.Urz. UE L 310/1 z 25 listopada 2005 r.). Rozdział 21, zatytułowany „Transgraniczne łączenie się spółek kapitałowych i spółki komandytowo-akcyjnej”, dodano do tytułu IV, działu 1 k.s.h. ustawą z 25 kwietnia 2008 r. o zmianie ustawy kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 86, poz. 524). Łączenie spółek kapitałowych reguluje Oddział 1 Rozdziału 21. Powoływana regulacja uzupełnia i stosownie modyfikuje podstawowe przepisy dotyczące łączenia spółek kapitałowych mających siedzibę w Polsce.

Mechanizmy połączeń transgranicznych są więc oparte na podstawowych konstrukcjach mających zastosowanie do polskich spółek kapitałowych. Połączenie może nastąpić poprzez przejęcie spółki przejmowanej przez spółkę przejmującą lub zawiązanie nowej spółki. Zgodnie z art. 491 par. 11 k.s.h. w połączeniach transgranicznych spółka kapitałowa oraz spółka komandytowo-akcyjna mogą łączyć się ze spółką zagraniczną, o której mowa w art. 2 pkt 1 dyrektywy 2005/56/WE, utworzoną zgodnie z prawem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym i mającą siedzibę statutową, zarząd główny lub główny zakład na terenie UE lub państwa-strony umowy o EOG (połączenie transgraniczne). Spółka komandytowo-akcyjna nie może jednakże być spółką przejmującą albo spółką nowo zawiązaną. Jednocześnie w połączeniu transgranicznym nie może uczestniczyć:

1) zagraniczna spółdzielnia, choćby spełniała kryteria spółki zagranicznej, o której mowa w art. 491 par. 11 k.s.h.,

2) spółka, której celem jest zbiorowe inwestowanie kapitału pozyskanego w drodze emisji publicznej, działająca na zasadzie dywersyfikacji ryzyka oraz której jednostki uczestnictwa są na żądanie ich posiadaczy odkupywane lub umarzane bezpośrednio lub pośrednio z aktywów tej spółki.

Definicja spółki zagranicznej sięga do pierwszej dyrektywy Rady nr 68/151/EWG z 9 marca 1968 r. sprawie koordynacji gwarancji, jakie są wymagane w państwach członkowskich od spółek w rozumieniu art. 58 akapit drugi traktatu, w celu uzyskania ich równoważności w całej Wspólnocie, dla zapewnienia ochrony interesów zarówno wspólników, jak i osób trzecich (Dz.U. L 65 z 14 marca 1968 r., str. 8).

Neutralność połączenia...

W wyniku połączenia majątek spółki przejmowanej staje się własnością spółki przejmującej. Jednocześnie może dojść do przysporzenia po stronie wspólników spółki przejmowanej, którzy nabywają udziały w spółce przejmującej (niekiedy z dopłatą).

Co do zasady, połączenie między spółkami kapitałowymi w ramach Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego nie podlega opodatkowaniu. Wyjątkiem są dopłaty w gotówce otrzymywane przez wspólników spółki przejmowanej lub spółek łączonych, które ustawa o CIT zalicza do dochodów typu dywidendowego (dochód z tytułu udziału w zyskach osób prawnych).

Zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy o CIT przy połączeniu lub podziale spółek kapitałowych dla spółki przejmującej lub nowo zawiązanej nie stanowi dochodu z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, nadwyżka wartości otrzymanego przez spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną majątku spółki przejmowanej lub dzielonej ponad nominalną wartość udziałów (akcji) przyznanych udziałowcom (akcjonariuszom) spółki przejmowanej. Jeżeli więc spółka przejmująca otrzyma majątek o wartości większej niż wartość nominalna udziałów wydanych w zamian za ten majątek, ta korzyść ekonomiczna spółki przejmującej nie będzie opodatkowana CIT. Warunkiem jest, by połączenie miało uzasadnione przyczyny ekonomiczne, a głównym lub jednym z głównych celów nie było uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania. Ten sam warunek uzależnia wyłączenie z przychodów podlegających opodatkowaniu po stronie wspólnika spółki przejmowanej wartości nominalnej udziałów przydzielonych temu wspólnikowi przez spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną.

...lub jego opodatkowanie...

Ustawa o CIT przewiduje opodatkowanie połączenia w sytuacji, w której dochodzi do przejęcia spółki zależnej, przy czym spółka przejmująca posiada już udział w spółce przejmowanej i jest on niższy niż 10 proc. W takiej sytuacji nadwyżka majątku przejętego, odpowiadająca procentowemu udziałowi w kapitale zakładowym spółki przejmowanej nad odpowiednio obliczonymi kosztami uzyskania stanowi dochód opodatkowany 19-proc. CIT. Dochód określa się na dzień wykreślenia spółki przejmowanej z rejestru.

Należy mieć na uwadze, że przepisy określające zasady opodatkowania spółki przejmującej mają zastosowanie wyłącznie do spółek:

będących polskimi rezydentami podatkowymi, przejmującymi majątek innych spółek mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, albo

przejmujących majątek spółek podlegających w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego opodatkowaniu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania.

Przepisy te mają również zastosowanie do spółek niebędących polskimi rezydentami podatkowymi, a podlegających w państwie członkowskim UE lub w innym państwie należącym do EOG opodatkowaniu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania, przejmujących majątek spółek będących polskimi rezydentami podatkowymi. Zakres podmiotowy zastosowania ustawy o CIT odpowiada tutaj regulacji k.s.h. Jeżeli w połączeniu transgranicznym będzie brała udział spółka zwolniona od opodatkowania podatkiem dochodowym w kraju swojej siedziby, przepisy dotyczące opodatkowania (lub braku opodatkowania) nie będą miały zastosowania.

...i skutki

Wspólnicy spółki przejmowanej uzyskują udziały (akcje) spółki przejmującej. Zasady rozpoznawania przychodu przez wspólnika (będącego osobą prawną) spółki przejmowanej reguluje art. 12 ust. 4 pkt 12 ustawy o CIT, zgodnie z którym do przychodów nie zalicza się w przypadku połączenia lub podziału spółek kapitałowych, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 1 pkt 6, przychodu udziałowca (akcjonariusza) spółki przejmowanej lub dzielonej stanowiącego wartość nominalną udziałów (akcji) przydzielonych przez spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną. Na mocy powyższej regulacji wartość nominalna obejmowanych udziałów (akcji) nie stanowi przychodu.

Ważne

W przypadku połączenia lub podziału spółek kapitałowych do przychodów udziałowca (akcjonariusza) spółki przejmowanej lub dzielonej nie zalicza się wartości nominalnej udziałów (akcji) przydzielonych przez spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną

Ważne

Transgraniczne połączenie spółek podlega opodatkowaniu, jeśli dochodzi do przejęcia spółki zależnej, przy czym spółka przejmująca posiada już udział w spółce przejmowanej i jest on niższy niż 10 proc.

 

Podstawa prawna

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.). Ustawa z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.).

 

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/ Bartosz Głowacki, Katarzyna Trzaska

lista aktualności