Kariera

Sprawdź jak może wyglądać Twoja kariera w MDDP. Zachęcamy do zapoznania się z aktualnymi ofertami pracy więcej

16-01-2012
Nie od każdych odsetek wypłacanych podmiotowi zagranicznemu trzeba pobrać podatek u źródła

Jeśli odsetki dla firmy zagranicznej wypłaca spółka polska, staje się ona płatnikiem podatku u źródła. Jego stawka wynosi obecnie 5 proc. Całkowite zwolnienie przewidują jednak umowy międzynarodowe.
Korzystanie z finansowania zewnętrznego wiąże się zwykle z zapłatą podmiotowi udostępniającemu środki pieniężne wynagrodzenia w formie odsetek. Warto przyjrzeć się więc zasadom rozliczania tego typu wynagrodzeń.
– Ustawa o CIT wskazuje, że podatnicy tego podatku, dokonując wypłaty wynagrodzenia w formie odsetek na rzecz kontrahentów zagranicznych, zobowiązani są jako płatnicy do pobrania zryczałtowanego podatku dochodowego, tzw. podatku u źródła (wht – ang. witholding tax) – tłumaczy Anna Skibińska, młodszy konsultant w MDDP.
Preferencje lub zwolnienie

Przepisy dyrektywy Rady 2003/49/WE wskazują, że wypłata odsetek na rzecz zagranicznego podmiotu może być zwolniona z podatku u źródła w Polsce po spełnieniu wskazanych w ustawie o CIT warunków.
– Trzeba jednak pamiętać, że zwolnienie zacznie obowiązywać dopiero od 1 lipca 2013 r. – dodaje Anna Pikulska, starszy konsultant w MDDP.
Obecnie znajdujemy się bowiem w fazie obowiązywania przepisów przejściowych do ustawy i pod pojęciem ,,zwolnienie” należy rozumieć opodatkowanie wypłaty odesetek preferencyjną 5-proc. stawką. Zdaniem Anny Pikulskiej zwolnienie z podatku u źródła (a obecnie stosowanie preferencyjnej stawki) ma zastosowanie wówczas, gdy odsetki wypłacane są przez spółkę z siedzibą w Polsce na rzecz spółki z siedzibą na terytorium innego niż Polska kraju Unii Europejskiej/Europejskiego Obszaru Gospodarczego (także w Szwajcarii) oraz jeżeli:

  • spółka wypłacająca odsetki ma minimum 25 proc. udziałów w kapitale spółki otrzymującej odsetki (mającej siedzibę w innym niż Polska państwie UE/EOG) albo spółka otrzymująca odsetki (mająca siedzibę w innym niż Polska państwie UE/EOG) ma minimum 25 proc. udziałów w kapitale spółki wypłacającej odsetki, albo
  • spółka podlegająca w państwie UE/EOG opodatkowaniu od całości swoich dochodów posiada co najmniej 25 proc. udziałów w kapitale spółki wypłacającej oraz w kapitale spółki otrzymującej odsetki; oraz
  • minimalny 25-proc. udział w kapitale jest posiadany bezpośrednio i nieprzerwanie przez co najmniej 2 lata – warunek ten nie musi być spełniony w momencie wypłaty odsetek.

Ponadto pomiot wypłacający odsetki powinien mieć certyfikat rezydencji podatkowej spółki uzyskującej przychody, a także (od 1 stycznia 2011 r.) jej pisemne oświadczenie, że nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania.

– Zwolnienie stosuje się pod warunkiem istnienia w umowie międzynarodowej, której stroną jest Polska, klauzuli o wymianie informacji – dodają eksperci z MDDP.
Umowy podatkowe
Preferencje dla niektórych wypłat w formie odsetek mogą przewidywać również podpisane przez Polskę umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Jak dodaje Anna Pikulska, polskie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania wzorowane są na konwencji modelowej OECD, a zasady opodatkowania odsetek znajdują się zwykle w art. 11 podpisywanych umów. Większość polskich umów przewiduje obniżoną stawkę podatku u źródła od wypłat w formie odsetek w wysokości 10 proc. kwoty odsetek brutto. Część umów przewiduje 5-proc. podatek u źródła od wypłat w formie odsetek lub całkowite zwolnienie z podatku u źródła.
– Umowy podpisane z poszczególnymi państwami mogą przewidywać nieco odmienne definicje odsetek. Istotne jest zatem zawsze sprawdzenie treści konkretnej umowy podpisanej z państwem, w którym znajduje się siedziba odbiorcy odsetek, i upewnienie się, że dana płatność kwalifikowana jest jako odsetki (i podlega podatkowi u źródła) – radzi Anna Pikulska z MDDP.
Istotne jest też to, że część polskich umów (np. umowa z Cyprem) w zakresie definicji odsetek odsyła do definicji zawartej w ustawodawstwie wewnętrznym państwa, z którego odsetki pochodzą. Powoduje to pewne komplikacje, a jednocześnie tworzy obszar dyskusji z organami podatkowymi (polskie przepisy nie zawierają bowiem definicji legalnej odsetek).
Warunkiem skorzystania z obniżonej stawki podatku u źródła (lub zwolnienia) na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania jest posiadanie przez podmiot wypłacający odsetki certyfikatu potwierdzającego rezydencję podatkową zagranicznego odbiorcy.
Odsetki a pożyczka bankowa
Część umów podpisanych przez Polskę przewiduje zwolnienie z podatku u źródła dla odsetek wypłacanych na rzecz banków. Przykładowo zgodnie z art. 11 ust. 3 lit. e umowy podpisanej z Niemcami zwolnione z podatku u źródła w Polsce są odsetki wypłacane w związku z jakąkolwiek pożyczką udzielaną przez bank.
– Podobne zwolnienie zawiera umowa podpisana z Holandią, Austrią, Belgią, Finlandią, Irlandią, Katarem czy Wielką Brytanią – wymienia Anna Skibińska z MDDP.
Jednocześnie wskazuje, że zwykle umowy nie precyzują określenia: w związku z jakąkolwiek pożyczką udzielaną przez bank, a praktyka i szeroki zakres działalności prowadzonej przez banki powodują, że wiele sytuacji wypłaty odsetek może budzić wątpliwości co do możliwości skorzystania ze zwolnienia na podstawie umów.
System cash poolingu
Wątpliwości budzą odsetki wypłacane w ramach umowy cash poolingu, w której płatności dokonywane są za pośrednictwem banku.

– W wyrokach sądów administracyjnych dominuje stanowisko, zgodnie z którym odsetki wypłacane w ramach cash poolingu nie są odsetkami wypłacanymi w związku z jakąkolwiek pożyczką, a zatem nie korzystają ze zwolnienia z podatku u źródła – komentuje Anna Skibińska.

Przykładowo NSA w wyroku z 15 czerwca 2010 r. (sygn. akt II FSK 97/09), odnosząc się do postanowień umowy podpisanej z Holandią, wskazał, że określenie ,,w związku” nie może oznaczać niczym nieograniczonego związku, a określenie to należy odnosić wyłącznie do odsetek wypłaconych na podstawie umowy zawartej z bankiem. NSA uznał, że odsetki wypłacane w związku z zawarciem umowy cash poolingu między podmiotami powiązanymi, niebędącymi jednak bankami nie mogą zostać uznane za odsetki wypłacone w związku z jakąkolwiek pożyczką udzieloną przez bank.
Kredyt kupiecki
W praktyce obrotu gospodarczego występują również umowy sprzedaży towarów z wykorzystaniem opcji kredytu kupieckiego, w której przewiduje się odroczoną zapłatę za otrzymany wcześniej towar (odroczenie terminu zapłaty wiąże się wówczas z koniecznością zapłaty wyższej ceny za zakupiony towar w porównaniu z sytuacją, gdyby zapłata za towar nastąpiła we wcześniejszym terminie). Innymi słowy, nabywca ma możliwość zapłacenia niższej ceny teraz lub wyższej ceny, lecz w późniejszym terminie (uzgodnionym przez strony). Istotą kredytu jest więc wypłata wynagrodzenia za korzystanie z kapitału sprzedawcy (kapitał odpowiada cenie należnej za dostarczone towary) i powiększa cenę sprzedaży towarów. Wynagrodzenie ustalane jest jako procent od wartości zakupionych towarów i liczby dni liczonych od dnia dostarczenia towarów do dnia uzgodnionego przez strony jako termin płatności.
Wynagrodzenie wypłacane w związku z kredytem kupieckim kwalifikowane jest na gruncie konwencji modelowej OECD jako odsetki, co oznacza zasadniczo konieczność zapłaty podatku u źródła. Część umów o unikaniu podwójnego opodatkowania zawiera jednak szczególne postanowienia dotyczące sprzedaży na kredyt w określonych sytuacjach.
– Przykładowo umowa z Holandią wskazuje, że zwolnione z podatku u źródła w Polsce są odsetki wypłacane w związku ze sprzedażą na kredyt wyposażenia przemysłowego, handlowego lub naukowego – wskazuje Anna Skibińska.
Podobne postanowienie zawiera umowa z Niemcami.
Każda, zwłaszcza nietypowa wypłata w formie odsetek (lub nazywanego odsetkami) wymaga więc odrębnej analizy.

Ważne

Pobór podatku u źródła powinien zostać dokonany w dniu wypłaty odsetek.

Słownik
Cash pooling – umowa o wspólnym zarządzaniu płynnością finansową lub umowa konsolidacji rachunków bankowych. To usługa finansowa umożliwiająca wzajemne bilansowanie sald rachunków spółek należących do tej samej grupy kapitałowej.

Odsetki – (zgodnie z konwencją OECD) dochód z wszelkiego rodzaju wierzytelności, zabezpieczonych i niezabezpieczonych hipoteką lub prawem do uczestniczenia w zyskach dłużnika, a w szczególności dochody z pożyczek rządowych oraz dochody z obligacji lub skryptów dłużnych, włącznie z premiami i nagrodami związanymi z takimi pożyczkami, obligacjami lub skryptami dłużnymi. Z pojęcia odsetek wyłączone są opłaty karne z tytułu opóźnionej zapłaty.

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/Księgowość i Podatki, Ewa Matyszewska

lista aktualności