Kariera

Sprawdź jak może wyglądać Twoja kariera w MDDP. Zachęcamy do zapoznania się z aktualnymi ofertami pracy więcej

26-03-2012
Uzyskanie certyfikatu rezydencji pozwala płacić mniej

Dokument potwierdzający siedzibę podatnika poza granicami Polski daje możliwość zastosowania korzystniejszych zasad opodatkowania dochodów uzyskiwanych w kraju przez zagranicznych podatników

Wypłata przez polskich podatników niektórych należności z Polski do podmiotów posiadających siedzibę poza granicami Polski (nierezydentów podatkowych) powoduje po stronie podmiotów dokonujących wypłat obowiązek poboru podatku u źródła. W większości przypadków możliwe jest zastosowanie niższej stawki tego podatku lub nawet zwolnienia. Jest to jednak możliwe tylko pod warunkiem posiadania przez podmioty dokonujące tych wypłat certyfikatu rezydencji podatkowej ich odbiorcy.

Kilka kategorii

Certyfikat rezydencji jest dokumentem, którego posiadanie warunkuje możliwość zastosowania korzystniejszych zasad opodatkowania dochodów uzyskiwanych w Polsce przez zagranicznych podatników, w sytuacji gdy dochody te – zgodnie z polskimi przepisami podatkowymi (ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych, dalej: ustawa o CIT, oraz ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, dalej: ustawa o PIT) – podlegają w Polsce opodatkowaniu podatkiem u źródła. Podstawowymi kategoriami takich dochodów są:

● dochody z udziału w zyskach osób prawnych,

● odsetki,

● należności licencyjne oraz

● wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług niematerialnych.

Należy przy tym zauważyć, że na gruncie zarówno ustawy o CIT, jak i ustawy o PIT wskazane kategorie obejmują kilka rodzajów dochodów.

Kategoria dochodów z udziału w zyskach osób prawnych obejmuje m.in. dywidendy, dochód z przymusowego (automatycznego) umorzenia udziałów, dochód z likwidacji osoby prawnej, dochód przeznaczony na podwyższenie kapitału zakładowego czy też niepodzielone zyski w przypadku przekształcenia spółki kapitałowej w osobową.

Należności licencyjne obejmują m.in. dochód z praw autorskich lub praw pokrewnych, z praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych (w tym również ze sprzedaży tych praw), za udostępnienie know-how, jak też należności za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego (w tym także środka transportu), handlowego lub naukowego.

Z kolei wynagrodzenie za usługi niematerialne podlega podatkowi u źródła jedynie wówczas, gdy dotyczy usług doradczych, księgowych, badania rynku, usług prawnych, usług reklamowych, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, usług rekrutacji pracowników i pozyskiwania personelu, gwarancji i poręczeń oraz świadczeń o podobnym charakterze.

Jeśli więc polski podmiot wypłaca za granicę wskazane wyżej należności, to posiadanie przez niego certyfikatu rezydencji odbiorcy tych należności może pozwolić na zastosowanie korzystniejszych zasad opodatkowania.

Obowiązek posiadania certyfikatu nie ciąży bezwzględnie na wszystkich podmiotach wypłacających wskazane powyżej należności, lecz jedynie na płatnikach podatku u źródła (gdyż to na nich – zgodnie z przepisami ustaw o podatkach dochodowych – ciąży obowiązek poboru podatku i jego wpłaty do urzędu skarbowego). Zgodnie z przepisami ustawy o CIT i ustawy o PIT, płatnikami podatku u źródła są: osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą; osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłat z określonych powyżej tytułów. Nie są zatem płatnikami podatku u źródła osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej.

Niższa stawka...

Posiadanie certyfikatu rezydencji pozwala zastosować korzystniejsze zasady opodatkowania wskazanych powyżej kategorii przychodów. Zasadniczo, stawka podatku u źródła od dywidend wypłacanych za granicę wynosi 19 proc., natomiast dla dochodów z odsetek, należności licencyjnych oraz z tytułu świadczenia usług niematerialnych wynosi 20 proc. Posiadanie przez płatnika certyfikatu rezydencji podatkowej odbiorcy należności pozwala (często przy spełnieniu dodatkowych warunków) zastosować niższą stawkę podatku u źródła lub nawet zwolnienie z podatku. Warto przy tym wskazać, że niższa stawka podatku /zwolnienie z podatku może wynikać zarówno z przepisów ustaw o podatkach dochodowych, jak też z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych przez Polskę. W zależności od zastosowanej podstawy prawnej, różne mogą być korzyści z posiadania certyfikatu.

...lub bez zapłaty

W przypadku dywidend i innych dochodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych posiadanie certyfikatu rezydencji jest jednym z warunków zastosowania zwolnienia z podatku u źródła, przewidzianego w art. 22 ust. 4 ustawy o CIT. Zwolnienie to ma zastosowanie do dywidend wypłacanych między spółkami mającymi siedziby w Unii Europejskiej. Dla zastosowania tego zwolnienia muszą być również spełnione inne warunki (m.in. spółka otrzymująca dywidendę powinna posiadać co najmniej 10 proc. udziałów w kapitale spółki wypłacającej dywidendę przez okres minimum 2 lat).

Zwolnienie z podatku u źródła nie ma zastosowania do dywidend wypłacanych podmiotom niebędącym podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych (a więc np. osobom fizycznym). W takiej sytuacji posiadanie certyfikatu rezydencji może jednak pozwalać na zastosowanie niższej stawki podatku, przewidzianej w poszczególnych umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania. Taka sama korzyść dotyczy również dywidend wypłacanych na rzecz udziałowców niemających siedziby w UE. Jeśli więc Polska zawarła z państwem siedziby udziałowca umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, posiadanie przez polską spółkę (wypłacającą dywidendę) certyfikatu rezydencji podatkowej udziałowca (odbiorcy dywidend) pozwoli na zastosowanie niższej stawki podatku. Zazwyczaj umowy przewidują stawkę podatku w wysokości od 5 proc. do 15 proc.

Podobnie przedstawiają się korzyści z posiadania certyfikatu rezydencji w odniesieniu do opodatkowania odsetek oraz należności licencyjnych. Z tym zastrzeżeniem, że zastosowanie zwolnienia z podatku do wypłat dokonywanych między spółkami z UE będzie możliwe dopiero od 1 lipca 2013 r. Do tego czasu posiadanie certyfikatu rezydencji pozwoli na zastosowanie niższej (przewidzianej w ustawie o CIT) 5-proc. stawki podatku. Oczywiście certyfikat rezydencji pozwala też na zastosowanie stawek przewidzianych w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania – dotyczy to zarówno wypłat dokonywanych na rzecz osób prawnych, jak i osób fizycznych. W porównaniu z opodatkowaniem dywidend, w odniesieniu do odsetek i należności licencyjnych zastosowanie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania może być nawet bardziej korzystne, gdyż niektóre z nich przewidują zwolnienie z podatku u źródła tych dochodów (np. w przypadku odsetek takie zwolnienie przewiduje umowa z Hiszpanią oraz umowa ze Szwecją).

Dwustronne umowy

W przypadku usług niematerialnych podstawą korzyści podatkowych mogą być tylko umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Prawo unijne nie przewiduje bowiem preferencyjnych zasad opodatkowania tych dochodów w ramach UE. Należy jednak zauważyć, że umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zasadniczo nie przewidują opodatkowania dochodów z tytułu świadczenia usług niematerialnych w państwie źródła. W efekcie, posiadanie certyfikatu rezydencji odbiorcy takich należności również pozwala stosować zwolnienie z podatku u źródła do takich dochodów.

Przykład

Kiedy przysługuje zwolnienie

Spółka z o.o. AB otrzymała pożyczkę od wspólnika – spółki kapitałowej z siedzibą w Hiszpanii. Spółka AB płaci co miesiąc odsetki od pożyczki na rzecz wspólnika. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o CIT dochód z odsetek otrzymywanych przez wspólnika podlega w Polsce opodatkowaniu 20-proc. podatkiem u źródła. Polska spółka – jako płatnik podatku – jest zobowiązana do jego pobrania i wpłaty do urzędu skarbowego. Jeśli jednak AB będzie posiadać certyfikat rezydencji wspólnika (wydany przez hiszpańskie organy podatkowe), to możliwe będzie zastosowanie zwolnienia z podatku u źródła. Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania zawarta między Hiszpanią a Polską nie przewiduje bowiem opodatkowania odsetek w państwie źródła. Zastosowanie zwolnienia wymaga jednak – zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o CIT – posiadania przez płatnika (spółkę AB) certyfikatu rezydencji odbiorcy odsetek (wspólnika).

Ważne

Od 1 lipca 2013 r. możliwe będzie zwolnienie z opodatkowania wypłaty odsetek i należności licencyjnych dokonywanych między spółkami Unii Europejskiej

Ważne

W sytuacji gdy zagraniczna spółka osiąga w Polsce dochód z odsetek od pożyczki udzielonej polskiej osobie fizycznej, to osoba ta nie musi uzyskiwać certyfikatu rezydencji spółki pożyczkodawcy. Nie ma ona bowiem obowiązku poboru podatku od odsetek i jego wpłaty do urzędu skarbowego (osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej nie są płatnikami podatku u źródła).

 

Podstawa prawna

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.). Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

 

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/Podatki i Księgowość/ Anna Skibińska, Łukasz Kosonowski.

lista aktualności