Kariera

Sprawdź jak może wyglądać Twoja kariera w MDDP. Zachęcamy do zapoznania się z aktualnymi ofertami pracy więcej

14-09-2017
Uwagi MDDP w projektu ustawy o VAT w kwestii należytej staranności

6 września 2017 r. Ministerstwo Finansów ogłosiło drugi etap konsultacji społecznych w sprawie listy przesłanek należytej staranności, tj. prace zespołu roboczego, którego działalność rozpoczęła się 13 września 2017 r. konferencją i debatą z udziałem ekspertów w MF. Celem tego etapu konsultacji jest wypracowanie optymalnego dla podatników i organów podatkowych sposobu postępowania, gwarantującego bezpieczeństwo podatnikom, jak i interesom skarbu państwa.

Do udziału w tym etapie zostały zaproszone cztery podmioty, które zgłosiły swoje opinie w pierwszym etapie konsultacji społecznych: organizacje biznesowe - Business Centre Club, Konfederacja Lewiatan, ZIPSEE „Cyfrowa Polska” oraz MDDP. Podczas debaty z udziałem ekspertów stanowisko MDDP w kwestii należytej staranności zaprezentowali Tomasz Michalik i Janina Fornalik.

Propozycje i postulaty MDDP zgłoszone w ramach konsultacji podatkowych mających na celu opracowanie listy przesłanek oceny zachowania przez podatnika (nabywcę) należytej staranności w transakcjach krajowych dotyczyły czterech kluczowych naszym zdaniem obszarów omawianej problematyki. W wielkim skrócie przedstawiają się one następująco(pełna opinia MDDP znajduje się na stronach internetowych Ministerstwa Finansów).

1.    Cel weryfikacji kontrahentów i oceny zachowania należytej staranności

a)    Dokonanie weryfikacji kontrahenta w celu wykazania zachowania należytej staranności nie jest warunkiem powstania prawa do odliczenia podatku naliczonego.

b)    Prawo do odliczenia podatku naliczonego wynika z zasady neutralności podatku VAT. Przysługuje ono podatnikowi zawsze wtedy, gdy podatek naliczony wynikający z zakupów wykazuje związek z jego sprzedażą opodatkowaną. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej [dalej: TSUE] prawo to może powstać nawet jeśli podatnik nie spełni niektórych wymogów formalnych, ale jeśli spełnione są przesłanki materialne powstania tego prawa. Prawo do odliczenia może być ograniczone jedynie w wyjątkowych przypadkach.  

c)    Jedno z ograniczeń w zakresie prawa do odliczenia wynika z zasady zwalczania oszustw i nadużyć, zgodnie z którą transakcja będąca nadużyciem lub oszustwem podatkowym nie może powodować powstania prawa do odliczenia dla podatnika, który świadomie brał w nim udział lub powinien był wiedzieć o rzeczywistym celu transakcji.

d)    Z kolei wykazanie przez podatnika, że zachowując należytą staranność dokonał weryfikacji kontrahenta pozwala zachować jego prawo do odliczenia w przypadku, gdy w sposób nieświadomy wziął udział w transakcji (względnie w łańcuchu transakcji), której celem było oszustwo podatkowe lub nadużycie prawa (choć nie dokonane przez niego).

2.    Obowiązki dowodowe związane z wykazywaniem należytej staranności

a)    Dokument zawierający listę przesłanek powinien naszym zdaniem przypominać, że nie obowiązuje tu „domniemania winy” podatnika, a na organach podatkowych, jako posiadających szersze narzędzia weryfikacji, ciąży obowiązek wykazania, że podatnik „wiedział lub powinien był wiedzieć”, że bierze udział w transakcji mającej na celu oszustwo lub nadużycie.

b)    To, czy podatnik „powinien był wiedzieć” należy oceniać na podstawie źródeł informacji powszechnie i łatwo dostępnych dla tego podatnika w dacie transakcji i przed tym dniem, ponieważ nie można postawić podatnikowi zarzutu, że nie zapoznał się ze źródłami informacji, które nie były dla niego dostępne, a stały się później znane organom podatkowym.

c)    Obowiązek weryfikacji powinien być ograniczony jedynie do bezpośrednich kontrahentów podatnika – bezpośredniego dostawcy i bezpośredniego odbiorcy.

3.    Środki weryfikacji kontrahentów

a)    Przygotowywana lista powinna wprost wskazywać, że weryfikacja kontrahenta ogranicza się do badania źródeł informacji powszechnych, bezpłatnych i łatwo dostępnych dla podatnika w dacie transakcji i przed tym dniem.

b)    Nie można wprowadzić wymogów weryfikacji, których spełnienie wykraczałoby poza normalną praktykę gospodarczą i byłoby nadmiernie uciążliwe/kosztowne.

c)    Uważamy, że lepszym rozwiązaniem jest przygotowanie jednej ogólnej listy przesłanek, bez przygotowywania list branżowych. Można wprowadzić dodatkowe czynności weryfikacyjne dla branży „towarów wrażliwych”.

d)    Lista powinna mieć charakter dynamiczny i na bieżąco uwzględniać zmiany praktyki.

4.    Forma publikacji listy przesłanek

a)    Naszym zdaniem dokument zawierający listę przesłanek oceny zachowania należytej staranności powinien posiadać formę prawną, która będzie pełniła również funkcje gwarancyjne i ochronne dla stosujących się do niej podatników.

b)    Adekwatnymi z tego punktu widzenia formami, ze względu na możliwość bezpośredniego powoływania się na nie przez podatników, będą:
i.    interpretacja ogólna
ii.    objaśnienia podatkowe.

c)    Można również rozważyć dodanie przepisów o należytej staranności do ustawy o podatku od towarów i usług.

d)    Natomiast formy takie jak zarządzenia, okólniki, komunikaty na stronach MF będą niewystarczające z punktu widzenia ochrony praw podatnika.

lista aktualności