Działalność sądów administracyjnych w zakresie podatków pod lupą

• W tym samym czasie rozpoznano 5 920 spraw kasacyjnych – aż w 77% przypadkach rozstrzygnięcie zapadło na rozprawie! Niestety nie opublikowano danych na temat sposobu załatwienia sprawy – nie wiadomo zatem, w ilu przypadkach skarga została uwzględniona, w ilu oddalona, a w ilu zapadło inne rozstrzygnięcie.

• W informacji wskazano również na problemy kadrowe, z którymi mierzyła się Izba Finansowa NSA – zgodnie z przekazanymi danymi, w prawie każdym składzie orzekającym w 2025 r. brał udział sędzia delegowany WSA.

Pozostałe obszary działalności WSA i NSA w 2025 r.

• W 2025 r. do żadnego z 16 wojewódzkich sądów administracyjnych nie wpłynął żaden wniosek o przeprowadzenie mediacji – przy czym nie są to dane odbiegające od danych za lata poprzednich (od 2015 r. wszczęto łącznie 40 postępowań, z czego załatwiono zaledwie 9). To niestety potwierdza, że przepisy o mediacjach w postępowaniu sądowoadministracyjnym są praktycznie martwe.

• W tym czasie Naczelny Sąd Administracyjny podjął łącznie 12 uchwał w sprawach, które wywołały rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Uchwały te dotyczyły zarówno kwestii proceduralnych, jak i zagadnień obejmujących poszczególne podatki (VAT, CIT, PIT, spadki i darowizny itp.).

• Sądy administracyjne skierowały łącznie 12 pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (najwięcej NSA: 7; następnie WSA w Gliwicach: 3; po jednym pytaniu WSA w Warszawie i WSA we Wrocławiu).

• TSUE wydał 9 wyroków na podstawie pytań prejudycjalnych skierowanych przez polskie sądy w latach poprzednich (sprawy o sygn. C‑18/23, C-213/24, C-453/23, C-615/23, C-405/24, C-602/24, C-713/23, C-277/24 oraz C-278/24).

• Wydano również 3 postanowienia sygnalizacyjne, w tym jedno NSA dotyczące nadużywania przez organy podatkowe instytucji zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku ze wszczęciem postępowania karnego skarbowego.

• W 2025 r. sądy administracyjne wymierzyły grzywny organom administracji publicznej w 409 przypadkach na łączną kwotę 784 950,00 zł.

• W tym samym czasie w 329 przypadkach przyznano stronie skarżącej od organu sumę 661 431,04 zł z uwagi na dokonane przez organy naruszenia przepisów.

Podsumowanie – co z tego wynika w praktyce?

Te dane trudno uznać za optymistyczne z perspektywy podatnika.

Spory podatkowe stanowią dużą część pracy sądów, ale jednocześnie skuteczność ich wygrywania przez podatników jest ograniczona, w tym szczególnie na etapie NSA. Do tego dochodzi czas trwania postępowań i fakt, że znaczna część spraw ciągnie się latami przez dwie instancje. To nie jest szybka ani łatwa droga.

Warto mieć również na uwadze, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania od nowa, tylko weryfikuje działania dokonane przez organy administracji publicznej.

Z tego powodu warto inaczej rozłożyć akcenty związane z kontaktami z organami i skoncentrować się na etapie „przed” – tj. na weryfikacji bieżących rozliczeń, odpowiedniego poukładania spraw podatkowych, identyfikacji ryzyk czy zabezpieczenia swojego stanowiska (np. interpretacją).

Zapraszamy do kontaktu – nasi eksperci chętnie Państwa wesprą w uporządkowaniu rozliczeń podatkowych i identyfikacji potencjalnych ryzyk jeszcze przed ewentualnym sporem z organami.