Wiążąca informacja stawkowa – instrument zabezpieczający prawidłowość opodatkowania VAT

Na przykładzie słynnej pizzy z krewetkami widać, że w polskim systemie VAT nawet najmniejszy szczegół dotyczący sprzedawanego towaru może mieć fundamentalne znaczenie dla prawidłowości opodatkowania. Jak przedsiębiorca może upewnić się, że prawidłowo rozlicza VAT? Pomocna może być w tym względzie wiążąca informacja stawkowa.

WIS – pewność wybranej stawki VAT

Przepisy często nie dają nam jednoznacznej odpowiedzi według jakiej stawki opodatkować sprzedawane towary lub świadczone usługi. Stąd, często występują sytuacje, w których istnieje kilka różnych poglądów co do sposobu opodatkowania danych świadczeń na potrzeby VAT. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy podatnik chce skorzystać ze zwolnienia z VAT bądź obniżonej stawki podatku. W takim wypadku cała odpowiedzialność za wybór prawidłowej stawki podatku spoczywa na przedsiębiorcy.

Nie warto przy tym czekać aż fiskus sam sprawdzi czy stosowana przez firmę stawka jest właściwa. Należy mieć z tyłu głowy, że przyjęta przez organ interpretacja może ulec z czasem zmianie (w tym na niekorzyść podatnika). Stąd, jeśli zastanawiasz się czy do sprzedawanych towarów / świadczonych usług stosujesz odpowiednią stawkę VAT – rozważ wystąpienie z wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS).

WIS jest wydawaną na wniosek podatnika decyzją, która dotyczy opodatkowania podatkiem dostawy towarów, importu towarów, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów albo świadczenia usług. Jednym z najważniejszych elementów WIS jest określenie stawki podatku właściwej dla towaru albo usługi, która została objęta wnioskiem. WIS jest wydawana na okres 5 lat i jest ważna od dnia następującego po dniu jej doręczenia. Wniosek o wydanie WIS nie podlega opłacie.

Jedną z najważniejszych cech WIS jest to, że pozostaje ona wiążąca dla organów podatkowych. Dlatego też organ kontrolujący rozliczenia VAT podatnika nie może podważyć zastosowanej w odniesieniu do danego towaru / usługi stawki, jeśli przedsiębiorca dysponuje stosowną WIS. Należy przy tym pamiętać, że każda zmiana, która dotyczy sprzedawanego towaru lub świadczonej usługi może mieć wpływ nie tylko na stawkę podatku, ale również na możliwość powołania się przez przedsiębiorcę na wydaną WIS.

Podsumowując, jeśli firma nie jest pewna stosowanych stawek VAT warto rozważyć wystąpienie z wnioskiem o WIS – szczególnie, gdy potencjalnie możliwe jest stosowanie preferencyjnej stawki lub zwolnienia z VAT. W takim wypadku zakwestionowanie przez organy prawa do stosowania preferencyjnej stawki lub zwolnienia naraża firmę i jej kadrę zarządzającą nie tylko na długotrwały spór, ale również na sankcje finansowe i karnoskarbowe, w tym przede wszystkim na konieczność zapłaty zaległości wraz z odsetkami.

WIS a potwierdzenie opodatkowania świadczenia jako kompleksowego

Firmy często decydują się na sprzedawanie swoich towarów lub usług w „pakietach”. Takim pakietem objęte mogą być książki otrzymywane jako prezent powitalny podczas rozpoczęcia zajęć edukacyjnych, usługi sprzątania wewnątrz i na zewnątrz budynku czy zabawki sprzedawane wraz z gazetką. W przypadku osobnej sprzedaży poszczególnych świadczeń wchodzących w skład pakietu każde ze świadczeń opodatkowane jest samodzielnie w stawce właściwej dla danego produktu / usługi. Trudności występują jednak w przypadku opodatkowania takich „łącznych” świadczeń.

Sprzedaż pakietów towarów lub usług na potrzeby podatku VAT określana jest jako świadczenie kompleksowe. W przypadku takich świadczeń jedna z usług bądź towarów wchodzących w skład pakietu ma charakter wiodący. Pozostałe świadczenia mają charakter uboczny. Determinuje to ustalenie odpowiedniej stawki VAT dla takiego świadczenia. Świadczenie kompleksowe jest opodatkowane w stawce właściwej dla świadczenia wiodącego – tak zwanego świadczenia głównego.

W przypadku świadczeń kompleksowych istotne jest ustalenie:

• czy dana sprzedaż faktycznie może być uznana za świadczenie kompleksowe;
• jakie stawki VAT są właściwe dla poszczególnych towarów / usług wchodzących w skład świadczenia;
• które ze świadczeń wchodzących w skład świadczenia kompleksowego należy uznać za świadczenie główne.

Spory na tym tle mogą wystąpić w sytuacji, gdy:

• świadczenie uznane za główne korzysta ze zwolnienia bądź z preferencyjnej stawki VAT – organ w tym przypadku zweryfikuje, czy sprzedaż może być traktowana jako świadczenie kompleksowe, a jeśli tak to, które świadczenie ma charakter główny;
• świadczenie uboczne opodatkowane jest w sposób preferencyjny – podatnikowi może w tym wypadku nie zależeć na identyfikacji świadczenia jako kompleksowego.

Stąd wiedza na temat stawek właściwych dla poszczególnych towarów lub usług wchodzących w skład pakietu świadczeń może pozostawać niewystarczająca. Konieczne jest ustalenie czy towary / usługi należy opodatkować razem czy osobno i jakie świadczenie ma charakter główny

W takim przypadku również warto wystąpić z wnioskiem o wydanie WIS. Uzyskana WIS może zabezpieczyć interes prawny podatnika, który nie ma pewności co do możliwości uznania danego świadczenia za kompleksowe.

Czy WIS może być pomocna w nawiązywaniu relacji biznesowych?

WIS rozumiana jako narzędzie planowania podatkowego może być istotna także dla celów innych niż podatkowe. Dotyczy to chociażby podmiotów ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego. Zagadnienie to nabiera szczególnego znaczenia przy świadczeniach, które składają się z szeregu różnych elementów potencjalnie podlegających różnym stawkom VAT.

Zamawiający nie zawsze w treści zamówienia wskazują stawkę podatku VAT. Niezbędnym elementem każdej składanej oferty jest zaś cena. Do prawidłowego ustalenia ceny niezbędne jest zastosowanie odpowiedniej stawki podatku VAT. Należy uznać, że stosowana stawka VAT będzie miała bezpośredni wpływ na cenę wskazaną w ofercie oraz na formalną prawidłowość złożonej oferty. Ustalenie ceny przy uwzględnieniu błędnej stawki podatku VAT może zostać potraktowane przez zamawiającego jako błąd w obliczeniu ceny. Taki błąd może w ostateczności skutkować odrzuceniem złożonej oferty uniemożliwiając ubieganie się o udzielenie zamówienia publicznego.

Posłużenie się WIS może być pomocne również w kontakcie z zamawiającym, który podczas postępowania o udzielenie zamówienia publicznego może wezwać zamawiającego do wyjaśnienia treści oferty. W takim wypadku WIS przesądzi o prawidłowości wskazanej w ofercie stawki VAT ograniczając ryzyko odrzucenia złożonej oferty.

Podsumowanie

WIS stanowi narzędzie, które w sposób kompleksowy może zabezpieczyć interes podatnika pod kątem opodatkowania VAT realizowanych świadczeń. Uzyskanie WIS jest wskazane zarówno, gdy nie jesteśmy pewni jaką stawkę podatku zastosować (szczególnie gdy chcielibyśmy zastosować zwolnienie lub preferencyjną stawkę podatku) jak również, gdy nie mamy pewności co do tego czy dane świadczenie nie powinno być traktowane jako świadczenie kompleksowe.

WIS wydaje się pomocnym narzędziem również w przypadku nawiązywania relacji biznesowych, w szczególności biorąc pod uwagę podmioty biorące udział w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego.