Ceny transferowe dla MŚP - dokumentacja, TPR i zwolnienia w jednym miejscu

Spółka rodzinna, kilka firm i ci sami właściciele, pożyczka od wspólnika?

To wystarczy, by pojawiły się obowiązki w zakresie cen transferowych. Sprawdzimy, które Cię dotyczą, z jakich zwolnień możesz skorzystać i przygotujemy wszystko zgodnie z przepisami.

Ceny transferowe w MŚP: liczy się powiązanie, nie wielkość firmy

Przepisy o cenach transferowych (ustawy o CIT i PIT) obejmują każdego, kto zawiera transakcje z podmiotami powiązanymi – spółki i osoby fizyczne. Rozmiar przedsiębiorstwa nie zwalnia z obowiązków – decyduje to, z kim i o jakiej wartości transakcję realizujesz.

Powiązania kapitałowe

Udziały lub akcje, bezpośrednia albo pośrednia kontrola - np. spółka A ma 60% udziałów w spółce B.

Powiązania osobowe

Wspólny zarząd - ten sam prezes lub członek zarządu w kilku spółkach.

Powiązania rodzinne

Małżonkowie, krewni i powinowaci prowadzący odrębne firmy - typowe w spółkach rodzinnych.

Wpływ faktyczny

Rzeczywista możliwość wywierania istotnego wpływu na decyzje gospodarcze innego podmiotu.

Transakcje, o których MŚP najczęściej zapominają

Transakcją kontrolowaną jest każde zdarzenie między podmiotami powiązanymi – także nieodpłatne. Transakcje o podobnym charakterze, nawet z kilkoma kontrahentami, sumuje się jako transakcję jednorodną.

Pożyczki od wspólników i między spółkami
Uwaga: patrzymy na wartość kapitału, nie odsetki.

Refakturowanie kosztów

Nieodpłatne korzystanie z nieruchomości

Usługi wewnątrzgrupowe bez umów

Gwarancje i poręczenia wspólnika
Uwaga: patrzymy na wartość poręczaną.

Wspólne usługi księgowe, kadrowe, marketingowe

Licencje i opłaty za wartości niematerialne

Restrukturyzacje: połączenia, wydzielenie ZCP

Progi dokumentacyjne cen transferowych

Rodzaj transakcji	Próg (wartości netto)
Towarowa (z podmiotem powiązanym)	10 mln zł
Finansowa (z podmiotem powiązanym)	10 mln zł
Usługowa i inna (z podmiotem powiązanym)	2 mln zł
Finansowa z podmiotem z raju podatkowego (także niepowiązanym)	2,5 mln zł
Pozostałe z podmiotem z raju podatkowego (także niepowiązanym)	0,5 mln zł

Jak liczyć próg?

Obowiązek sporządzenia dokumentacji i złożenia formularza TPR powstaje po przekroczeniu progu dla transakcji jednorodnej – liczonego osobno po stronie przychodowej i kosztowej, za dany rok podatkowy.

Wartość ustala się na podstawie faktur, a gdy ich brak (lub przy finansowaniu) – umów, w ostateczności według rzeczywistych przepływów. Przy pożyczce liczy się maksymalna kwota udostępnionego pożyczkobiorcy kapitału w trakcie roku, przy poręczeniu – wartość poręczanych kwot.

Kalendarz obowiązków TP - sprawdź, jakich terminów musisz pilnować

Ryzyko przy braku weryfikacji: doszacowanie dochodu przez organ, sankcje za niezłożenie formularza TPR, zakwestionowanie rynkowości i trudniejsza kontrola podatkowa.

5 najczęstszych błędów MŚP w cenach transferowych

Niepełna lista podmiotów powiązanych

Pominięte relacje rodzinne, powiązania osobowe, funkcje zarządcze.

Przeoczone transakcje nieoczywiste

Nieodpłatne świadczenia, gwarancje, podwyższenia kapitału.

Błędny status mikro / małego przedsiębiorcy

Dane z niewłaściwego roku lub kryteria z UoR.

Pominięty formularz TPR

Także przy zwolnieniu z dokumentacji.

Wiara w automatyczne zwolnienia

Brak benchmarku nie oznacza braku zachowania rynkowości transakcji.

Doradztwo w zakresie cen transferowych dla MŚP - zakres usług

Dobieramy zakres do skali Twojej firmy: tam, gdzie wystarczy uproszczenie, nie przygotowujemy pełnego benchmarku.

● Audyt obowiązków TP
Mapa powiązań i transakcji, weryfikacja progów, statusu mikro/małego oraz możliwych zwolnień.

● Dokumentacja Local File
Opis podatnika, analiza funkcji, aktywów i ryzyk oraz dane finansowe – gotowe przed terminem.

● Benchmark i analiza rynkowości
Pełna analiza porównawcza lub uproszczona analiza rynkowości dla mikro i małych firm.

● Informacja TPR
Przygotowanie i złożenie TPR, w tym dobór właściwych wskaźników finansowych.

● Wsparcie w kontroli
Reprezentacja i obrona rynkowości transakcji w kontroli podatkowej i celno-skarbowej.

● Restrukturyzacje i transakcje
Połączenia, wydzielenia ZCP i inne skutki w cenach transferowych.

Jak pracujemy?

KROK 1 Przegląd powiązań
Krótki kwestionariusz i rozmowa – identyfikujemy podmioty powiązane i transakcje.

KROK 2 Progi i zwolnienia
Liczymy transakcje jednorodne i sprawdzamy, z jakich uproszczeń możesz skorzystać.

KROK 3 Dokumentacja i analiza
Local File, benchmark lub uproszczona analiza – w zakresie, którego naprawdę potrzebujesz.

KROK 4 TPR i wsparcie
Przygotowujemy i/lub składamy TPR i wspieramy Cię na wypadek kontroli.

Transakcje z rajami podatkowymi - także bez powiązań

Import, eksport czy umowa spółki z podmiotem m.in. z Hongkongu, Mauritiusu, Monako czy Seszeli (rozporządzenie MF z 28.03.2019 r.) wymaga dokumentacji Local File przy wartości umowy powyżej 2,5 mln zł (finansowe) lub 0,5 mln zł (pozostałe).

Więcej o transakcjach z rajami podatkowymi

Ceny transferowe MŚP - najczęstsze pytania

Czy mała firma musi przygotować dokumentację cen transferowych?

Tak, jeśli wartość transakcji jednorodnej z podmiotem powiązanym przekracza próg ustawowy. O obowiązku decydują powiązania i wartość transakcji, nie wielkość firmy. Mikro i mali przedsiębiorcy mogą być zwolnieni z analizy porównawczej, ale nie z samej dokumentacji.

Jakie są progi dokumentacyjne cen transferowych?

10 mln zł dla transakcji towarowych i finansowych oraz 2 mln zł dla usługowych i innych. Dla transakcji z podmiotami z rajów podatkowych (także niepowiązanymi): 2,5 mln zł dla finansowych i 0,5 mln zł dla pozostałych.

Czy mikroprzedsiębiorca musi przygotować benchmark?

Nie, jeśli spełnia definicję mikro- lub małego przedsiębiorcy według ustawy Prawo przedsiębiorców za rok poprzedzający rok dokumentacji. Nadal musi jednak wykazać rynkowość transakcji i złożyć oświadczenie w TPR.

Czy zwolnienie z benchmarku oznacza brak obowiązku stosowania cen rynkowych?

Nie. Zasada ceny rynkowej (arm’s length) obowiązuje zawsze. Jeśli organ uzna warunki za nierynkowe, może doszacować dochód - dlatego rekomendujemy uproszczoną analizę rynkowości.

Czy transakcje krajowe mogą być zwolnione z dokumentacji TP?

Tak, gdy wszystkie strony są polskimi rezydentami, żadna nie korzysta ze szczególnych zwolnień podatkowych (np. SSE, decyzja o wsparciu) i żadna nie poniosła straty podatkowej. Transakcję trzeba jednak wykazać w TPR.

Jak ustalić status małego przedsiębiorcy dla cen transferowych?

Według ustawy Prawo przedsiębiorców: średnioroczne zatrudnienie poniżej 50 osób oraz obrót netto lub suma aktywów do równowartości 10 mln euro (mikro: poniżej 10 osób i 2 mln euro). Nie należy mylić tego statusu z „małą jednostką” z ustawy o rachunkowości.

Czy obowiązki TP dotyczą transakcji z niepowiązanymi podmiotami z rajów podatkowych?

Tak. Dokumentację sporządza się także dla transakcji z niepowiązanymi podmiotami z rajów podatkowych, jeśli transakcja przekracza wartość 2,5 mln zł (finansowa) lub 0,5 mln zł (pozostałe).