Od 1 stycznia 2024 r. obowiązuje globalny podatek minimalny zwany również podatkiem wyrównawczym.
Globalny podatek minimalny ma dotyczyć grup kapitałowych:
- międzynarodowych (MNE) osiągających przychody w różnych jurysdykcjach podatkowych (niezależnie od tego czy spółki z grupy mają siedzibę w UE czy poza) oraz
- krajowych,
których skonsolidowany przychód w co najmniej 2 z ostatnich 4 lat podatkowych wynosił przynajmniej 750 mln EUR.
Grupa kapitałowa jest zdefiniowana szeroko – obejmuje również jeden podmiot mający stałe zakłady (oddziały).
Kraje, których dotyczy globalny podatek minimalny, to nie tylko kraje z siedzibą w Unii Europejskiej, ale także poza UE. W UE kwestię opodatkowania wyrównawczego reguluje Dyrektywa Rady (UE) 2022/2523 z 14 grudnia 2022 r.
Skalkulowanie podatku wyrównawczego (w Polsce występującego w formie podatku wyrównawczego: globalnego, krajowego, od niedostatecznie opodatkowanych zysków) wymaga przede wszystkim ustalenia, czy w danej jurysdykcji podmioty z grupy kapitałowej objętej wymogami GloBE / Pillar 2 osiągnęły efektywną stawkę podatkową (ETR) (za dany rok) w wysokości, zasadniczo, co najmniej 15% (z zastrzeżeniem stosowania tymczasowych bezpiecznych przystani CbCR, w których poziom ETR wynosi 15% jedynie w roku 2024).
W przypadku ustalenia, że ETR jest na niższym od wymaganego poziomie, może pojawić się obowiązek zapłaty podatku wyrównawczego w odniesieniu do danej jurysdykcji.
Kluczowe zasady globalnego podatku minimalnego
- Podatek wyrównawczy ma być płacony w państwie siedziby jednostki dominującej niezależnie od tego czy będzie należny od jej spółek zależnych czy też od niej samej. Jest to tzw. mechanizm IIR – Income Inclusion Rule.
- Jeśli jurysdykcja jednostki dominującej nie przewiduje opodatkowania wyrównawczego (w tym zastosowania zasady IIR), podatek wyrównawczy za nisko opodatkowane jednostki składowe z państw niestosujących zasad GloBE będzie należny w krajach, w których siedzibę mają jednostki będące członkami grupy i w których obowiązuje zasada UTPR. Jest to tzw. mechanizm UTPR – Undertaxed Payments Rule.
Skutki dla polskich pomiotów
Ustawa o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych – implementująca do krajowego porządku prawnego dyrektywę Rady (UE) 2022/2523 z 14 grudnia 2022 r. – weszła, co do zasady, w życie z dniem 1 stycznia 2025 r. Tym samym Polska opóźniła się w implementacji dyrektywy, która przewidywała, że powinna ona zostać zaimplementowana w państwach członkowskich do 31 grudnia 2023
Przyjęte w Polsce zasady opodatkowania są bardzo skomplikowane – wymagają szerokiego i wieloaspektowego wdrożenia, nad którym często pracują zespoły specjalistów składające się z m.in. biegłych rewidentów, radców prawnych czy doradców podatkowych.
Polskie podmioty będące spółkami zależnymi w międzynarodowych grupach kapitałowych muszą liczyć się z tym, że z uwagi na wejście w życie globalnego podatku minimalnego w kraju rezydencji jednostki dominującej (centrali) grupy od 2024 r. są obowiązane do przekazania określonych informacji i danych finansowych służących ustaleniu efektywnej stawki podatkowej w Polsce. Przygotowanie się do wypełnienia obowiązków kalkulacyjnych i sprawozdawczych z zakresu GloBE stanowi dzisiaj – dla polskich spółek należących do dużych grup kapitałowych – jedno z najważniejszych wyzwań (obok implementacji KSeF i JPK CIT).
Co istotne, polski ustawodawca w dalszym ciągu nie rozstrzygnął w jaki sposób (przynajmniej częściowo) ochronić ulgi podatkowe i inne preferencje (np. ulgę b+R czy działalność w Polskiej Strefie Inwestycyjnej) przed negatywnym wpływem GloBE / Pillar 2. Ta kwestia ma z kolei niebagatelny wpływ na wysokość ETR i ew. podatku wyrównawczego.
Polscy podatnicy GloBE mierzą się dzisiaj z ustalaniem zakresu danych, które są niezbędne dla prawidłowego ustalenia ETR i ew. podatku wyrównawczego – celem zapobiegnięcia zaległościom podatkowym i dotkliwym sankcjom.
Jak możemy Państwu pomóc?
Polskie grupy kapitałowe:
- Weryfikacja czy grupa będzie musiała płacić podatek wyrównawczy i od kiedy.
- Ustalenie, dochód których podmiotów w grupie będzie wpływał na wysokość podatku, a których nie oraz czy występują dochody wyłączone z podatku wyrównawczego.
- Pomoc w zgromadzeniu dokumentacji wymaganej dla wyłączenia dochodu z podatku wyrównawczego, w ramach dostępnych w prawie kryteriów.
- Ocena planowanych lub możliwych działań reorganizacyjnych, w tym w szczególności połączeń czy podziałów pod kątem potencjalnej kwalifikacji jako krajowa grupa kapitałowa zobowiązana do zapłaty krajowego podatku wyrównawczego.
- Diagnoza wpływu stosowanych ulg i preferencji podatkowych na wysokość podatku wyrównawczego.
- Kalkulacja ETR oraz ew. podatku wyrównawczego (gdy będzie to konieczne).
- Wsparcie w dostosowaniu procesów i procedur obowiązujących w organizacji na potrzeby raportowania danych będących składową obliczania ETR i ew. podatku wyrównawczego.
- Wsparcie w zarządzeniu płynnością finansową grupy, w związku z koniecznością zapłaty podatku przez podmiot dominujący.
- Przeszkolenie pracowników działów finansowych, podatkowych, prawnych uczestniczących w zdarzeniach wpływających na wysokość ETR i ew. podatku wyrównawczego.
Polskie spółki zależne w międzynarodowych grupach kapitałowych:
- Ustalenie, dochód których polskich podmiotów w grupie będzie wpływał na wysokość podatku wyrównawczego, a których nie oraz czy występują polskie dochody wyłączone z podatku wyrównawczego.
- Wsparcie w przygotowaniu danych i informacji wymaganych przez podmiot z grupy, który będzie obliczał ETR i ew. płacił podatek wyrównawczy, niezbędnych do procesu raportowania przez centralę.
- Określenie wpływu stosowania polskich ulg i preferencji podatkowych na wysokość podatku wyrównawczego.
- Pomoc w zgromadzeniu dokumentacji wymaganej dla wyłączenia dochodu polskich podmiotów z grupy z podatku wyrównawczego, w ramach dostępnych w prawie kryteriów.
- Kalkulacja ETR i ew. podatku wyrównawczego dla polskich podmiotów w grupie międzynarodowej według specyficznych reguł GloBE.
- Wsparcie w zarządzeniu płynnością finansową grupy, w związku z koniecznością zapłaty podatku przez podmiot dominujący.
- Przeszkolenie pracowników działów finansowych, podatkowych, prawnych uczestniczących w zdarzeniach wpływających na wysokość ETR i ew. podatku wyrównawczego.
Nasze doświadczenie
Zapraszamy do kontaktu

Monika Dziedzic
Partner | Doradca podatkowy | Radca prawny E: monika.dziedzic@mddp.pl

Łukasz Kumkowski
Starszy menedżer | Radca prawny E: lukasz.kumkowski@mddp.pl T: +48 660 428 394

Anna Zielony
Starszy menedżer | Doradca podatkowy E: anna.zielony@mddp.pl T: +48 721 715 856
