Ulga na robotyzację: zastosowanie przemysłowe robota, czyli jakie?

Organy podatkowe zawężają stosowalność ulgi na robotyzację

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej konsekwentnie prezentuje stanowisko, zgodnie z którym – przykładowo – roboty wykorzystywane w logistyce i magazynowaniu nie są robotami przemysłowymi. Argumenty organów sprowadzają się do zawężającego rozumienia „zastosowań przemysłowych” wyłącznie do procesów produkcyjnych sensu stricto. W konsekwencji organy odmawiają prawa do ulgi w odniesieniu do urządzeń niewykorzystywanych bezpośrednio do wytwarzania, jak ma to miejsce w przypadku np. robotów magazynowych, nawet jeżeli są to zaawansowane, autonomiczne i zintegrowane systemy bezpośrednio wspierające proces produkcyjny.

Takie podejście budzi istotne wątpliwości. W nowoczesnych zakładach przemysłowych produkcja nie kończy się bowiem w momencie fizycznego wytworzenia towaru. Proces przemysłowy obejmuje również czynności konieczne do przygotowania produktu do dalszego obrotu, w tym pakowanie, paletyzację, sortowanie, transport wewnętrzny, czy przygotowanie ich do wysyłki.

Sztuczne oddzielenie tych etapów od produkcji nie zawsze odpowiada realiom gospodarczym, zwłaszcza w zautomatyzowanych przedsiębiorstwach, w których logistyka wewnętrzna jest integralnie powiązana z liniami produkcyjnymi.

Sądy administracyjne kwestionują stanowisko organów

Sądy dostrzegają, że w realiach nowoczesnego przemysłu robotyzacja nie dotyczy wyłącznie samego stanowiska produkcyjnego, lecz także całego otoczenia procesu produkcyjnego, w tym automatycznego magazynowania, czy obsługi przepływu towarów. W praktyce to właśnie te obszary często decydują o efektywności zakładu, ograniczeniu kosztów i możliwości zwiększenia skali działalności.

Przykładowo:

„etap logistyki produktu po jego wytworzeniu oraz etap pakowania mają kluczowe znaczenie z perspektywy opłacalności i efektywności kosztowej prowadzonej działalności. Uznanie tego etapu produkcji za etap niestanowiący etapu przemysłowego nie znajduje racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu, procesy produkcyjne mają na celu nie tylko bezpośrednie wykonanie produktu – do czego ogranicza się stanowisko organu, ale również obejmują dalsze etapy, nawet między magazynem materiałów, a magazynem wyrobów gotowych wraz z różnorodnymi, zachodzącymi w tym okresie, procesami produkcyjnymi” (wyrok WSA w Gliwicach z 12 lipca 2023 r., sygn. I SA/Gl 119/23).

Stanowisko to jest istotne, ponieważ sąd nie ograniczył pojęcia procesu przemysłowego do samej czynności wytworzenia produktu. Przyjęto szerszą, funkcjonalną perspektywę, w której znaczenie ma rola danego urządzenia w całym cyklu działalności produkcyjnej. Jeżeli robot uczestniczy w procesach bezpośrednio związanych z wytwarzaniem, pakowaniem, przemieszczaniem, magazynowaniem lub przygotowaniem produktu do dalszego obrotu, trudno automatycznie wykluczyć jego przemysłowy charakter tylko dlatego, że nie wykonuje on czynności polegających na fizycznej obróbce produktu.

Ulga na robotyzację obejmuje szeroki zakres urządzeń

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał na brak podstaw do zawężania pojęcia „zastosowań przemysłowych”. Sąd zwrócił uwagę, że ulga obejmuje także szereg innych urządzeń powiązanych z robotem, które niekoniecznie służą bezpośredniemu wytworzeniu produktu:

„sporna ulga podatkowa obejmuje również koszty urządzeń peryferyjnych do robotów przemysłowych, w tym obejmujących takie etapy produkcji jak: przenoszenie i montaż, ładowanie i rozładowanie, pakowanie, gwożdżenie, paletyzację i depaletyzację, sortowanie, mieszanie, testowanie oraz wykonywanie pomiarów. Są to zatem czynności ewidentnie wykraczające poza etap ścisłego wytwarzania towaru, a dotyczące również dokładnie takich czynności, które zostały opisane w zdarzeniu przyszłym wniosku” (nieprawomocny wyrok z 22 sierpnia 2024 r., sygn. I SA/Po 320/24).

Ten argument ma szczególne znaczenie systemowe. Skoro ustawodawca wprost odwołuje się do urządzeń peryferyjnych wykonujących czynności takie jak ładowanie, pakowanie, paletyzacja, sortowanie itp., to trudno przyjmować, że „zastosowanie przemysłowe” powinno być rozumiane wyłącznie jako bezpośrednie wytwarzanie towaru. Taka interpretacja prowadziłaby do nieuzasadnionego zawężenia zakresu ulgi i mogłaby pozostawać w sprzeczności z jej celem, jakim jest wspieranie automatyzacji i robotyzacji przedsiębiorstw.

Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądził jeszcze, czy ulga na robotyzację może obejmować roboty, które nie wykonują bezpośrednio prac produkcyjnych w ścisłym tego słowa znaczeniu, lecz pozostają funkcjonalnie związane z procesem przemysłowym. W praktyce oznacza to, że zastosowanie ulgi w takich przypadkach jest możliwe, ale może wiązać się z ryzykiem sporu z organami podatkowymi i koniecznością oparcia stanowiska na celowościowej linii orzeczniczej wojewódzkich sądów administracyjnych.

Tutaj jednak pomocniczo można sięgnąć do orzecznictwa zapadłego na gruncie stosowania podatku u źródła od przychodów uzyskiwanych za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego – w ocenie NSA pojęcie “urządzenie przemysłowe” należy rozumieć szeroko. Obejmuje ono wszelkie urządzenia wykorzystywane w profesjonalnym obrocie związane z działalnością danego podmiotu (np. wyrok NSA z 7 marca 2025 r., sygn. II FSK 1598/24).