Rozliczenia PIT od kryptowalut – obowiązki podatkowe inwestorów

Każda osoba, która w danym roku podatkowym sprzedała albo nabyła kryptowaluty (a ściślej rzecz biorąc – waluty wirtualne), powinna wykazać dochód lub poniesione koszty uzyskania przychodów w rozliczeniu rocznym PIT-38. Termin złożenia zeznania PIT-38 upływa 30 kwietnia kolejnego roku. Obowiązek ten dotyczy również tych inwestorów, którzy w danym roku dokonali wymiany kryptowalut na towary, usługi lub inne prawo majątkowe, nie będące walutą wirtualną.

Podatek od sprzedaży kryptowalut w Polsce – jak rozliczyć PIT-38?

Dochody z odpłatnego zbycia walut wirtualnych są traktowane jako dochody z kapitałów pieniężnych i podlegają opodatkowaniu stawką 19%. Rozliczane są odrębnie od dochodów z zatrudnienia, z praw majątkowych czy też dochodów uzyskiwanych w ramach prowadzenia działalności gospodarczej. Dochody z kryptowalut deklarowane są na formularzu właściwym dla dochodów kapitałowych, tj. w PIT-38. Niemniej, nie łączą się z innymi dochodami i stratami z kapitałów pieniężnych, np. z inwestycjami na giełdzie papierów wartościowych, z funduszy inwestycyjnych.

W zeznaniu rocznym PIT-38 podatnik powinien wykazać:

• przychody z odpłatnego zbycia kryptowalut (w tym przychody z wymiany kryptowalut na prawny środek płatniczy – waluty FIAT, towar, usługę lub prawo majątkowe niebędące walutą wirtualną),

• koszty nabycia kryptowalut.

Jeżeli inwestor dokonuje wymiany jednej kryptowaluty na inną (np. BTH na ETH), transakcja pozostaje neutralna podatkowo – nie generuje przychodów z odpłatnego zbycia kryptowalut. To oznacza, że wydatki poniesione w związku z tego rodzaju transakcjami nie mogą zostać uwzględnione przy kalkulacji uzyskanych dochodów.

Koszty uzyskania przychodu z handlu kryptowalutami

Koszty uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia waluty wirtualnej stanowią udokumentowane wydatki bezpośrednio poniesione na nabycie waluty wirtualnej oraz koszty związane ze zbyciem waluty wirtualnej, w tym udokumentowane wydatki poniesione na rzecz podmiotów prowadzących giełdy / rachunki umożliwiające wymianę kryptowalut (prowizje i opłaty giełdowe).

Warto pamiętać, koszty nabycia kryptowalut powinny zostać wykazane w deklaracji PIT-38 nawet jeżeli w danym roku nie były dokonywana żadna sprzedaż walut wirtualnych. Tak zadeklarowana nadwyżka kosztów uzyskania przychodu będzie mogła zostać rozliczona w przyszłości, z przychodami ze sprzedaży walut wirtuaualnych.

Co w przypadku upadłości giełdy kryptowalut?

Jednym z częstych problemów inwestorów jest upadłość giełdy kryptowalut, na której były przechowywane środki. Po zakończeniu postępowań sądowych część podatników odzyskuje swoje aktywa, a następnie decyduje się na sprzedaż lub uregulowaniem swoich zobowiązań walutą wirtualną, co wiąże się powstaniem przychodu i koniecznością rozliczenia z urzędem skarbowym.

Zgodnie z interpretacjami Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej[1], w przypadku sprzedaży odzyskanych kryptowalut w 2024 r. lub później, należy wykazać przychód podlegający opodatkowaniu 19% PIT. Od uzyskanego przychodu można jednak odliczyć koszty nabycia, tj. cenę zapłaconą za nabycie waluty wirtualnej na mocy transakcji dokonywanej za pośrednictwem upadłej giełdy oraz prowizję i inne opłaty związane ze zbyciem waluty wirtualnej.

Warunkiem odliczenia kosztów na nabycie walut wirtualnych jest ich udokumentowanie, np. przelewami bankowymi na giełdę, która ogłosiła upadłość.

Co ważne, jeśli koszty nabycia kryptowalut zostały poniesione przed 2019 r., nie musiały być wykazane w zeznaniach rocznych składanych za lata. Mogą zostać zadeklarowane w PIT-38 składanym w roku podatkowym, w którym nastąpiło zbycie kryptowalut.

Kopanie kryptowalut, staking i NFT – jakie obowiązki podatkowe ciążą na inwestorach?

Sam moment “wykopania” (pierwotnego pozyskania) kryptowaluty nie jest momentem powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu PIT. Przychód powstaje dopiero w momencie zbycia (wymiany na FIAT lub inny towar lub świadczenie).

W konsekwencji samo kopanie kryptowalut nie generuje dodatkowych obowiązków podatkowych w PIT. Te powstają dopiero w przypadku ich wymiany na FIAT, inny towar lub usługę.

Co warte jednak zauważenia, wydatki związane z kopaniem waluty wirtualnej (koszty prądu lub sprzętu) nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.

Podobnie jest w przypadku stakingu, czyli wykorzystaniu zaangażowania danej waluty wirtualnej w celu obsługi innych operacji sieciowych / kryptowalutowych, zwykle za wynagrodzeniem wypłacanym w postaci waluty wirtualnej.

Powyższe stanowisko potwierdzają sądy administracyjne [2], które wyjaśniają, że przychód powstaje dopiero w momencie faktycznego uzyskania przez podatnika (postawienia do jego dyspozycji) określonych przysporzeń majątkowych. Przysporzenie takie nastąpi w momencie otrzymania za walutę wirtualną waluty tradycyjnej, a także otrzymania za nią towaru lub usługi, których realną wartość na moment zawarcia transakcji można określić – co nie ma miejsca w momencie otrzymania kryptowaluty w ramach stakingu.

Inaczej jest natomiast w przypadku dochodów ze sprzedaży NFT. W Polsce nie ma szczególnych regulacji dotyczących NFT. Niemniej warto zauważyć, że samo NFT różni się od klasycznych walut wirtualnych swoim indywidualnym charakterem i wartością, gdyż każde NFT może być unikalne.

Ze względu na powyższe NFT nie powinny być traktowane jak inne waluty wirtualne, ale jako prawa majątkowe, które podlegają ogólnym zasadom opodatkowania wg. skali podatkowej 12% i 32%.

Przygotowanie zeznania PIT-38 – jakie dokumenty są potrzebne?

Biorąc pod uwagę aktualną praktykę organów oraz przepisy, w celu zabezpieczenia się przed ewentualnymi problemami z rozliczeniem kryptowalut (kosztów nabycia) w przyszłości, każdy inwestor powinien posiadać właściwą dokumentację wydatków / transakcji. Może to być:

• potwierdzenie przelewów na giełdę kryptowalutową,

• wyciągi bankowe,

• faktury i rachunki potwierdzające nabycie kryptowalut,

• historia transakcji z giełdy kryptowalut,

• raporty z giełdy / raporty bankowe.

Brak dokumentacji może skutkować zakwestionowaniem kosztów przez urząd skarbowy – należy pamiętać, że odliczeniu podlegają tylko udokumentowane wydatki. To z kolei może znacząco zwiększyć należny podatek z kapitałów pieniężnych. 

Co grozi za niezgłoszenie kryptowalut – konsekwencje podatkowe i prawne

Należy pamiętać, że niezgłoszenie dochodów z kryptowalut może wiązać się z konsekwencjami natury podatkowej i prawnej.

W przypadku wykrycia przez organy skarbowe podatnik naraża się potencjalnie na:

• konieczność zapłaty zaległego podatku (19%) wraz odsetkami za zwłokę;

• utratę kosztów i opodatkowanie przychodu zamiast dochodu, gdyż niezłożenie PIT w terminie może utrudnić udokumentowanie kosztów zakupu w kolejnych latach;

• mandat lub karę grzywny za niezłożenie deklaracji lub złożenie jej po terminie;

• karę ograniczenia lub pozbawienia wolności (w skrajnych przypadkach np. w przypadku celowego zatajenia wysokich przychodów).

Powyższe jest tym bardziej istotne z uwagi na podpisaną niedawno przez Prezydenta RP nowelizację ustawy o wymianie informacji podatkowych.

Zmiany przewidują, że polskie organy podatkowe będą automatycznie otrzymywać informację o transakcjach kryptowalutowych od giełd, kantorów oraz operatorów portfeli krypto z danymi ich klientów.

Giełdy i platformy będą musiały raportować:

• dane użytkownika (np. imię, nazwisko, adres, numer identyfikacyjny nadany przez państwo rezydencji oraz datę i miejsce urodzenia),

• saldo kryptowalutowe (zawierające pełne nazwy kryptoaktywów),

• wszystkie transakcje (w tym łączne kwoty wpłacone i otrzymane wraz z liczbą jednostek i liczbą transakcji),

• rzeczywistą wartość rynkową transakcji ( w tym dotyczących wymiany na fiat oraz na inne kryptoaktywa).

Pierwsza wymiana informacji planowana jest na rok 2027 i obejmować ma swym zakresem rok 2026 jako okres sprawozdawczy.

Wymiana informacji będzie dotyczyć polskich podmiotów oraz podmiotów z innych państw, uczestniczących w mechanizmie wymiany informacji (m.in. państw UE).

FAQ

• Czy handel kryptowalutami jest opodatkowany w Polsce?

Tak, transakcje polegające na sprzedaży / wymianie kryptowalut na waluty FIAT lub inne usługi lub towary podlega opodatkowaniu w Polsce.

Przy czym opodatkowaniu nie podlega wymiana kryptowalut na inne waluty wirtualne.

• Czy sprzedaż kryptowalut jest opodatkowana?

Tak, transakcje polegające na sprzedaży / wymianie kryptowalut na waluty FIAT lub inne usługi lub towary podlega opodatkowaniu w Polsce.

• Czy kupno kryptowalut jest opodatkowane?

Nie, kupno kryptowalut nie podlega opodatkowaniu. Niemniej jednak koszty nabycia waluty wirtualnej powinny zostać wykazane w corocznie składanym zeznaniu podatkowym.

• Ile wynosi podatek od kryptowalut?

Podatek wynosi 19% od dochodu stanowiącego różnicę między przychodem a kosztami poniesionymi w danym roku oraz w latach poprzednich jeżeli nie zostały odliczone wcześniej.

• Czy staking jest opodatkowany?

Staking sam w sobie nie podlega opodatkowaniu. Opodatkowana jest natomiast sprzedaż / wymiana kryptowalut otrzymanych w ramach stakingu na waluty FIAT lub inne usługi lub towary.

• Czy od kopania kryptowalut płaci się podatek?

Samo kopanie kyptowalut nie generuje dodatkowych obowiązków na gruncie PIT. Opodatkowana jest natomiast sprzedaż / wymiana wykopanych kryptowalut na waluty FIAT lub inne usługi lub towary.

• Jaki jest podatek od NFT w Polsce?

NFT w Polsce co do zasady są opodatkowane na zasadach ogólnych, czyli według skali podatkowej 12% i 32%.

• Czy zakup kryptowalut trzeba zgłosić?

Koszty nabycia waluty wirtualnej powinny zostać wykazane w corocznie składanym zeznaniu podatkowym.

• Od jakiej kwoty trzeba zapłacić podatek od kryptowalut?

W tym wypadku nie obowiązuje kwota wolna od opodatkowania, w związku z tym podatek należy zapłacić od każdej 1 zł dochodu.

Rozliczenie walut wirtualnych w PIT – jak możemy pomóc?

Oferujemy kompleksowe wsparcie w zakresie podatku PIT od kryptowalut:

1. Doradzimy jakie skutki podatkowe będą miały planowane transakcje z wykorzystaniem walut wirtualnych.
2. Przygotujemy zeznanie roczne, w którym zadeklarujemy przychody z tytułu sprzedaży kryptowaluty oraz /lub koszty ich nabycia.
3. Zweryfikujemy możliwość odliczenia kosztów uzyskania przychodu z tytułu transakcji kryptowalutowych w zeznaniu rocznym.
4. Sprawdzimy prawidłowość rozliczenia PIT od kryptowalut za lata ubiegłe.
5. Przygotujemy korektę zeznania rocznego za lata ubiegłe, w celu ujęcia wszystkich danych prawidłowo.
6. Ocenimy obowiązki podatkowe związane ze zbyciem kryptowalut w kontekście posiadanej rezydencji podatkowej oraz planów na przyszłość.

***

[1] Interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 21 listopada 2024 r., sygn. 0114-KDIP3-1.4011.619.2024.2.AK.

[2] Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2024 r., sygn. I SA/Po 434/24