Nota korygująca nie służy zmianie strony transakcji – NSA potwierdza restrykcyjną wykładnię przepisów VAT

Wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2026, sygn. I FSK 307/23 

Czego dotyczył wyrok? 

Kwestia dopuszczalnego zakresu stosowania not korygujących od lat budzi istotne wątpliwości w praktyce rozliczeń VAT, zwłaszcza w sytuacjach, w których faktura dokumentuje rzeczywistą transakcję, lecz została wystawiona na niewłaściwy podmiot. Najnowszy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2026 r. (I FSK 307/23) jednoznacznie potwierdza, że nota korygująca nie może być narzędziem zmiany podmiotowej faktury, nawet jeżeli błąd wynikał z oczywistej pomyłki i był konsekwencją organizacyjnego chaosu po stronie podatnika.  

Stan faktyczny: dwa podmioty, jedna działalność i błędne faktury 

Sprawa dotyczyła podatnika prowadzącego działalność budowlaną równolegle w dwóch formach: jako osoba fizyczna oraz jako wspólnik spółki cywilnej. Z uwagi na znaczące podobieństwo nazw obu podmiotów oraz brak rozdzielenia procesów księgowych, przez lata dochodziło do sytuacji, w których faktury zakupowe były wystawiane na niewłaściwy podmiot – spółkę cywilną zamiast osoby fizycznej lub odwrotnie. 

Po ujawnieniu błędów podatnik podjął próbę „naprawienia” dokumentacji poprzez wystawienie not korygujących, zmieniających dane nabywcy na fakturach. W jego ocenie art. 106k ust. 1 ustawy o VAT dopuszcza korektę danych nabywcy, a przepis nie ogranicza tej możliwości wyłącznie do oczywistych omyłek pisarskich. 

Stanowisko organów i sądów: granica korekty jest nieprzekraczalna 

Organy podatkowe, a następnie sądy administracyjne obu instancji, nie podzieliły tej argumentacji. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było rozróżnienie pomiędzy: 

• • korektą danych identyfikacyjnych nabywcy, a 

• • zmianą podmiotu będącego stroną transakcji. 

NSA potwierdził, że nota korygująca może służyć wyłącznie eliminowaniu błędów technicznych, takich jak: 

• • literówki w nazwie, 

• • błędy w adresie, 

• • nieprawidłowy numer identyfikacyjny, 

• • omyłki w oznaczeniu towaru lub usługi. 

Nie może natomiast prowadzić do sytuacji, w której faktura zaczyna dokumentować inną transakcję niż ta, która została pierwotnie zrealizowana, ani do „przeniesienia” zakupu pomiędzy różnymi podmiotami gospodarczymi. 

W ocenie NSA w analizowanej sprawie nie mieliśmy do czynienia z pomyłką w danych, lecz z błędem o charakterze materialnym, polegającym na wskazaniu niewłaściwego nabywcy. Taki błąd może zostać skorygowany wyłącznie poprzez wystawienie faktury korygującej przez sprzedawcę, zgodnie z art. 106j ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT. 

Wykładnia ścisła, nie liberalna 

Sąd kasacyjny wprost opowiedział się za wykładnią dogmatyczną i restrykcyjną przepisów dotyczących not korygujących. Podkreślono, że instytucja ta ma charakter wyjątkowy i nie może być wykorzystywana do „sanowania” błędów systemowych w organizacji działalności podatnika ani do porządkowania rozliczeń ex post w sposób sprzeczny z rzeczywistym przebiegiem zdarzeń gospodarczych. 

Istotne jest przy tym, że NSA nie uznał za relewantne argumentów opartych na dobrej wierze podatnika czy praktycznych trudnościach w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa. Formalna poprawność faktury i zgodność jej treści z rzeczywistością gospodarczą zostały uznane za wartości nadrzędne. 

Znaczenie wyroku w praktyce 

Wyrok NSA ma istotne znaczenie dla praktyki obrotu gospodarczego, w szczególności dla podmiotów prowadzących działalność w złożonych strukturach organizacyjnych. Potwierdza on, że: 

• • nota korygująca nie jest „uniwersalnym narzędziem naprawczym”, 

• • błędy w zakresie wskazania strony transakcji wymagają zaangażowania sprzedawcy i wystawienia faktury korygującej, 

• • próby korygowania takich błędów jednostronnie przez nabywcę niosą istotne ryzyko podatkowe. 

W praktyce orzeczenie to wzmacnia formalizm rozliczeń VAT i przypomina, że prawidłowa identyfikacja stron transakcji na etapie wystawienia faktury ma znaczenie fundamentalne, którego nie da się naprawić uproszczonymi środkami korekcyjnymi na dalszym etapie rozliczeń. 

Źródła: 

• WYROK NSA Z DNIA 13 STYCZNIA 2026 r 

• WYROK WSA I SA/Ol 347/22 

• Interpretacja indywidualna  0113-KDIPT1-1.4012.136.2022.1.JK 

https://sip.lex.pl/#/guideline/185192326?directHit=true&directHitQuery=0113-KDIPT1-1.4012.136.2022.1.JK