Restrykcyjne podejście sądów do zwolnienia z VAT dla usług medycznych

Wyrok WSA w Lublinie z 19.12.2025 r., I SA/Lu 316/25

Czego dotyczyła sprawa?

Sprawa dotyczyła podatniczki będącej osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług trychologicznych. Z wykształcenia podatniczka jest magistrem farmacji a także ukończyła szereg kursów specjalistycznych z zakresu trychologii. W ramach prowadzonej działalności wykonuje czynności obejmujące m.in. diagnostykę problemów skóry głowy i włosów, przeprowadzanie wywiadu zdrowotnego, dobór terapii trychologicznej, zalecanie suplementacji, kierowanie pacjentów do lekarzy specjalistów oraz wykonywanie zabiegów mających na celu przeciwdziałanie łysieniu i chorobom skóry głowy.

Świadczone przez podatniczkę usługi nie mają charakteru kosmetycznego, lecz diagnostyczny, profilaktyczny i terapeutyczny, a ich celem jest poprawa albo zachowanie zdrowia pacjentów. W toku procesu terapeutycznego podatniczka potrafi również rozpoznać inne schorzenia będące przyczyną problemów skórnych, takie jak cukrzyca, choroby tarczycy czy choroby autoimmunologiczne.

W związku z tym podatniczka zwróciła się z pytaniem, czy opisane usługi trychologiczne mogą korzystać ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy o VAT.

Zdaniem podatniczki, świadczone przez nią usługi trychologiczne stanowią usługi opieki medycznej służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia. Wskazywała, że posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe, a dodatkowo wykonuje zawód farmaceuty, który jest zawodem medycznym. W jej ocenie spełnione są zarówno przesłanki przedmiotowe, jak i podmiotowe zwolnienia z VAT, wobec czego usługi trychologiczne powinny korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy o VAT.

Organ podatkowy uznał jej stanowisko za nieprawidłowe. Wskazał, że zastosowanie zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy o VAT wymaga łącznego spełnienia dwóch przesłanek: przedmiotowej (charakter usług jako opieki medycznej) oraz podmiotowej (świadczenie usług w ramach wykonywania zawodu medycznego w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej).

Organ przyjął, że przesłanka przedmiotowa jest spełniona, gdyż usługi trychologiczne mają charakter medyczny. Uznał jednak, że nie została spełniona przesłanka podmiotowa, ponieważ zawód trychologa nie jest zawodem medycznym uregulowanym w polskim porządku prawnym. W konsekwencji organ stwierdził, że usługi te nie korzystają ze zwolnienia z VAT. Podatniczka wniosła skargę na powyższą interpretację do WSA w Lublinie.

Rozstrzygnięcie WSA

Rozpoznając sprawę, WSA w Lublinie nie zgodził się ze stanowiskiem podatniczki i oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazał, że istotą sporu była ocena, czy podatniczka, świadcząc usługi trychologiczne uznane przez organ za usługi medyczne, wykonuje zawód medyczny, a tym samym czy spełnia przesłankę podmiotową wynikającą z art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy o VAT.

Sąd zwrócił uwagę, że podatniczka posiada kwalifikacje zawodowe farmaceuty, a zakres czynności, które może wykonywać w ramach tego zawodu, jest ściśle określony w ustawie o zawodzie farmaceuty. Usługi trychologiczne nie mieszczą się jednak w tym zakresie, wobec czego nie mogą być uznane za świadczenia wykonywane w ramach zawodu farmaceuty. Niezależnie od tego WSA rozważył, czy podatniczka, wykonując usługi trychologiczne, może zostać uznana za osobę wykonującą zawód medyczny.

W tym kontekście sąd wskazał, że zawód trychologa nie został przypisany do żadnej grupy zawodów medycznych w obowiązujących przepisach prawa i nie jest zawodem regulowanym. Brak jest także procedur potwierdzających nabycie kwalifikacji w tym zawodzie. W konsekwencji nie można przyjąć, że podatniczka wykonuje zawód medyczny w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej.

Znaczenie wyroków  dotyczących działalności leczniczej

Omawiany i inny niedawny wyrok (III SA/Wa 1801/25) pokazują restrykcyjne i formalistyczne podejście sądów do zwolnienia z VAT dla usług medycznych, zgodnie z którym nawet wyraźnie leczniczy i terapeutyczny charakter świadczeń nie wystarcza do zastosowania zwolnienia, jeśli usługi nie są wykonywane w ramach zawodu medycznego uznanego w prawie krajowym. W praktyce oznacza to, że brak ustawowej regulacji zawodu np. trychologa lub akupunkturzysty przesądza o opodatkowaniu ich usług VAT, niezależnie od kwalifikacji wykonawcy czy faktycznego celu zdrowotnego świadczeń.