Rozliczenie ulgi na robotyzację – jednorazowo czy poprzez odpisy amortyzacyjne?

Ustawa nie wskazuje wprost na amortyzację

Przypomnijmy, że ulga na robotyzację umożliwia odliczenie od podstawy opodatkowania 50% kosztów uzyskania przychodów poniesionych na robotyzację.

Ustawa o CIT definiuje, jakie koszty uważa się za koszty uzyskania przychodów poniesione na robotyzację. Są to m.in. koszty nabycia fabrycznie nowych robotów przemysłowych, czy też koszty nabycia maszyn i urządzeń peryferyjnych z nimi związanych.

Problematyczne okazuje się rozumienie sformułowania „kosztów nabycia”. Zgodnie z SJP „nabyć” oznacza otrzymać coś na własność za pieniądze; kupić.

Organy podatkowe stoją na stanowisku, że kosztami na robotyzację – w odniesieniu do nabycia robota – są odpisy amortyzacyjne. Cena nabycia środka trwałego jest bowiem, co do zasady, odnoszona w koszty uzyskania przychodów poprzez amortyzację. Tym samym w przypadku ulgi na robotyzację koszt kwalifikowany ulgi na robotyzację będzie stanowić 50% wartości każdego odpisu amortyzacyjnego od wartości początkowej robota przemysłowego.

Przykładowo, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 3 marca 2026 r. sygn. 0114-KDIP2-1.4010.708.2025.2.KW stwierdził, że:

Z regulacji dotyczących ulgi na robotyzację wynika, że nie mogli/nie będą Państwo mogli jednorazowo odliczyć od podstawy opodatkowania 50% wydatków poniesionych na nabycie wskazanego we wniosku Robota w roku jego zakupu, ponieważ nie rozpoznaliście/nie rozpoznacie Państwo wydatków poniesionych w związku z jego nabyciem jako koszt podatkowy jednorazowo ale poprzez dokonywane w dłuższym okresie czasu odpisy amortyzacyjne.

W przytoczonej interpretacji organ zakwestionował stanowisko podatnika, zgodnie z którym za „koszty nabycia” robota przemysłowego należy rozumieć po prostu cenę jego nabycia w rozumieniu art. 16g ust. 3 ustawy o CIT. Zgodnie z tym przepisem jest to kwota należna zbywcy powiększona o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania, pomniejszona o podatek VAT. Innymi słowy, podatnik rozumiał „koszty nabycia” jako jednorazowo poniesione wydatki na nabyte urządzenia, co skutkowałoby także jednorazowym odliczeniem ulgi. Takie stanowisko przyjęły także w większości sądy administracyjne.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (wyrok z 10 czerwca 2025 r., sygn. I SA/Po 167/25):

(…) niezasadne jest stanowisko organu, zgodnie z którym od podstawy opodatkowania odliczeniu powinny podlegać wyłącznie odpisy amortyzacyjne. Tymczasem odpisy amortyzacyjne nie warunkują nabycia danego składnika majątkowego, lecz stanowią wyraz odliczenia w czasie wydatków poniesionych na nabycie konkretnego składnika majątkowego. W przypadku zaś środków trwałych wydatek poniesiony na nabycie dokonywany jest wcześniej, sam zaś fakt rozliczenia wskazanego wydatku w kosztach uzyskania przychodów ma miejsce po jego nabyciu w drodze odpisów amortyzacyjnych.

Podobnie WSA w Lublinie (wyrok z 21 listopada 2025 r., sygn. I SA/Lu 432/25):

(…) błędne jest stanowisko organu w zakresie możliwości potrącenia kosztów na robotyzację poprzez zwiększenie odpisów amortyzacyjnych i odesłanie ulgi na robotyzację do zasad regulujących amortyzację środków trwałych. Przyjęcie wykładni prezentowanej przez organ byłoby sprzeczne z wykładnią gramatyczną przepisów regulujących ulgę na robotyzację. (…) Nie bez znaczenia jest fakt, że za wskazaną wyżej wykładnią przepisów regulujących ulgę na robotyzację przemawia także ratio legis ich wprowadzenia, którym jest potrzeba skokowego rozwoju gospodarki w tym zakresie. Takie rozumowanie powoduje, że za zasadne przyjąć należy stanowisko o specjalnym, preferencyjnym sposobie zaliczenia do kosztów wydatków na robotyzację i uprawnienia do jednorazowego w roku nabycia robotów potrącenia 50% wydatków zgodnie z art. 38eb ustawy jako kosztów uzyskania przychodu poniesionych na robotyzację.

Odmiennie sprawę ocenił WSA we Wrocławiu (wyrok z 16 marca 2026 r., sygn. I SA/Wr 658/25) – do wyliczenia wysokości ulgi podatkowej polegającej na odliczeniu od podstawy opodatkowania kwoty stanowiącej 50% kosztów uzyskania przychodów poniesionych w roku podatkowym na robotyzację należy uwzględnić odpisy amortyzacyjne. Sąd zgodził się tutaj z organami podatkowymi.

Precedens z Poznania – sposób rozliczenia ulgi na robotyzację to wybór podatnika.

Dotychczasowe wyroki sądów administracyjnych koncentrowały się co do zasady na możliwości jednorazowego rozliczenia ulgi, zamiast rozliczania jej poprzez odpisy amortyzacyjne. Ciekawe i jednocześnie dotychczas niewyrażone ani przez sądy, ani przez organy podatkowe stanowisko zajął WSA w Poznaniu w wyroku z 22 kwietnia 2026 r., sygn. I SA/Po 301/26.

Sąd uznał, że przepisy nie narzucają jednej metody rozliczenia ulgi na robotyzację. Wybór sposobu jej rozliczenia należy zatem do podatnika. Oznacza to, że jeszcze w 2026 r. podatnik może zdecydować się na jednorazowe rozliczenie ulgi. Co istotne, w przypadku rozliczania ulgi poprzez odpisy amortyzacyjne rok 2026 nie stanowi daty granicznej, po której prawo do ulgi wygasa. Jeżeli amortyzacja została rozpoczęta w 2026 r., podatnik może kontynuować dodatkowe odliczanie odpisów amortyzacyjnych także po zakończeniu tego roku, aż do pełnego wykorzystania przysługującej mu ulgi – mimo że ulga na robotyzację przestanie obowiązywać z końcem 2026 r.

WSA uzasadnił takie podejście zasadą równego traktowania podatników. Podatnicy amortyzujący roboty przez dłuższy okres (po 2026 r.) mogliby zostać faktycznie pozbawieni możliwości pełnego skorzystania z preferencji.

Jakie znaczenie dla podatników ma spór o rozumienie „kosztów nabycia”?

Zagadnienie to nie ogranicza się niestety wyłącznie do dyskusji na gruncie teoretycznego rozumienia ustawy, lecz ma istotne znaczenie praktyczne.

Ulga na robotyzację jest rozwiązaniem czasowym, funkcjonującym w latach 2022-2026. Zdefiniowanie kosztów nabycia robota jako kosztów podatkowych wynikających z odpisów amortyzacyjnych pozwala uwzględnić w uldze odpisy amortyzacyjne dokonywane od środków trwałych nabytych przed wejściem w życie tej ulgi, o ile będą to koszty poniesione we wskazanym w ustawie okresie. Na tej samej jednak zasadzie, im później zostanie nabyty robot przemysłowy, tym krótszy będzie okres jego amortyzacji podlegający uwzględnieniu w uldze, a tym samym niższa będzie jej efektywność. Z zastrzeżeniem koncepcji wynikającej z przytaczanego wyżej wyroku.

Z kolei przyjęcie podejścia o rozliczeniu jednorazowym zdaje się powodować mniej wątpliwości – jeżeli zakupu dokonano w przedziale 2022-2026 to ulgę rozliczamy raz.

Wśród przepisów dotyczących ulgi na robotyzację nie ma zapisów, które potwierdzałyby stanowisko organów podatkowych w kwestii uznania odpisów amortyzacyjnych za koszty kwalifikowane. Ustawa precyzyjnie wskazuje, jakie wydatki na robotyzację są “kosztami uzyskania przychodów”, a są nimi właśnie „koszty nabycia”, czyli koszty zakupu urządzeń (jako takie). Z tej perspektywy nie można zgodzić się z wykładnią prezentowaną przez organy podatkowe, ponieważ nie odpowiada ona literalnemu brzmieniu ustawy.

Podejście zaprezentowane przez WSA w Poznaniu w praktyce pozwala wyjść z tego sporu bez konieczności definitywnego przesądzania, która z metod jest prawidłowa, skoro przepisy nie wskazują jednoznacznie sposobu rozliczenia ulgi. Należy pamiętać, że jest to na razie jednostkowe rozstrzygnięcie.