Pełne odliczenie VAT od samochodu ciężarowego bez badania technicznego? NSA po stronie podatnika

Wyrok NSA z 13 maja 2026 r., sygn. I FSK 1091/23

Czego dotyczyła sprawa?

Sprawa dotyczyła prawa do 100% odliczenia VAT od wydatków związanych z samochodem ciężarowym.

Podatnik był czynnym podatnikiem VAT i wykorzystywał pojazd wyłącznie w działalności gospodarczej, do czynności opodatkowanych. Samochód był oznaczony w dowodzie rejestracyjnym jako ciężarowy, miał jeden rząd siedzeń, trwałą przegrodę oddzielającą część pasażerską od ładunkowej oraz dopuszczalną masę całkowitą 3.600 kg.

Problem wynikał z tego, że dodatkowe badanie techniczne zostało wykonane dopiero po pewnym czasie. Podatnik nie prowadził ewidencji przebiegu pojazdu i nie złożył informacji VAT-26. Spór dotyczył więc tego, czy opóźnienie w wykonaniu badania technicznego odbiera prawo do pełnego odliczenia VAT, jeżeli sam pojazd miał konstrukcję wykluczającą użytek prywatny.

Stanowisko podatnika

Podatnik twierdził, że zachował prawo do pełnego odliczenia VAT.

Wskazywał, że samochód spełniał warunki z art. 86a ustawy o VAT dla pojazdów uznawanych za wykorzystywane wyłącznie w działalności gospodarczej ze względu na ich konstrukcję. Badanie techniczne miało jedynie potwierdzać cechy pojazdu, a nie tworzyć prawo do odliczenia.

Podatnik podnosił też, że przepisy nie wskazują jednoznacznego terminu wykonania takiego badania.

Stanowisko DKIS

Dyrektor KIS uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe.

Zdaniem organu pełne odliczenie VAT jest możliwe dopiero po uzyskaniu zaświadczenia z okręgowej stacji kontroli pojazdów oraz odpowiedniej adnotacji w dowodzie rejestracyjnym. Brak tych dokumentów w danym okresie oznaczał, według organu brak prawa do 100% odliczenia VAT, nawet jeżeli pojazd faktycznie miał odpowiednią konstrukcję.

Stanowisko WSA

WSA w Poznaniu uchylił interpretację.

Sąd uznał, że dodatkowe badanie techniczne ma znaczenie dowodowe. Potwierdza ono, że pojazd ma określone cechy konstrukcyjne, ale nie tworzy samoistnie prawa do pełnego odliczenia VAT.

Dla WSA decydujące było to, czy samochód rzeczywiście spełnia ustawowe warunki. Jeżeli jego konstrukcja wyklucza użytek prywatny albo powoduje, że taki użytek jest nieistotny, odmowa pełnego odliczenia wyłącznie z powodu opóźnionego badania byłaby nieproporcjonalna.

Stanowisko NSA

NSA oddalił skargę kasacyjną organu.

Sąd potwierdził, że w tej sprawie o prawie do pełnego odliczenia decydowały przede wszystkim obiektywne cechy pojazdu. Badanie techniczne i adnotacja w dowodzie rejestracyjnym są istotne jako dowód, ale ich brak lub późniejsze uzyskanie nie powinny automatycznie przekreślać prawa do odliczenia.

Uzależnienie 100% odliczenia wyłącznie od formalnej adnotacji, mimo że pojazd faktycznie spełniał ustawowe warunki, naruszałoby zasady neutralności i proporcjonalności VAT.

Znaczenie dla VAT

Rozstrzygnięcie ma istotne znaczenie dla podatników korzystających z samochodów ciężarowych w działalności gospodarczej.

W praktyce pełne odliczenie VAT od samochodów często budzi wątpliwości, ponieważ przepisy przewidują wiele warunków i wyjątków. Zasadą jest ograniczenie odliczenia do 50% VAT przy pojazdach, które mogą być używane zarówno firmowo, jak i prywatnie. Pełne odliczenie jest możliwe wtedy, gdy pojazd jest wykorzystywany wyłącznie w działalności gospodarczej albo jego konstrukcja zasadniczo wyklucza użytek prywatny.

NSA przypomniał, że w przypadku pojazdów konstrukcyjnie przeznaczonych do działalności gospodarczej ocena powinna koncentrować się na realnych cechach samochodu. Jeżeli pojazd ma jeden rząd siedzeń, trwałą przegrodę i część ładunkową, a jego konstrukcja wskazuje na gospodarcze przeznaczenie, to formalne uchybienia nie powinny same w sobie przesądzać o utracie prawa do pełnego odliczenia.

Dla podatników oznacza to większą ochronę w sytuacjach, w których pojazd faktycznie spełnia warunki do 100% odliczenia VAT, ale dokumentacja została uzupełniona z opóźnieniem.

Jednocześnie z perspektywy praktycznej nadal należy zadbać o komplet dokumentów: dodatkowe badanie techniczne, zaświadczenie ze stacji kontroli pojazdów oraz właściwą adnotację w dowodzie rejestracyjnym. Wyrok ogranicza ryzyko utraty prawa do odliczenia z przyczyn czysto formalnych, ale nie eliminuje obowiązku wykazania, że pojazd rzeczywiście spełnia ustawowe kryteria.