NSA: rezygnacja ze zwolnienia z VAT nie obejmuje usług finansowych świadczonych poza Polską

Czy podatnik może zrezygnować ze zwolnienia z VAT dla usług finansowych świadczonych na rzecz zagranicznych kontrahentów? Do tego zagadnienia odniósł się NSA w wyroku z 21 października 2026 r., sygn. I FSK 2247/23.

Istota sporu

Sprawa dotyczyła spółki świadczącej usługi finansowe na rzecz podmiotów z grupy, w tym podmiotów posiadających siedzibę zarówno w innych państwach UE, jak i poza UE.

Spółka zdecydowała się na rezygnację ze zwolnienia z VAT dla określonych usług finansowych. Powstała jednak wątpliwość, czy wybór opodatkowania może obejmować również usługi, których miejsce świadczenia znajduje się poza Polską, a w konsekwencji wpływać na zakres prawa do odliczenia VAT naliczonego.

Opcja opodatkowania tylko w Polsce

NSA uznał, że możliwość rezygnacji ze zwolnienia przewidziana w art. 43 ust. 22 ustawy o VAT dotyczy wyłącznie czynności znajdujących się w zakresie polskiego VAT.

Jeżeli miejsce świadczenia usługi znajduje się poza Polską, usługa pozostaje poza polskim władztwem podatkowym. W konsekwencji podatnik nie może skutecznie objąć takiej usługi opcją opodatkowania przewidzianą w polskich przepisach.

Co istotne, stanowisko to ma również znaczenie dla prawa do odliczenia VAT. Zdaniem NSA przy stosowaniu art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT nie można przyjąć hipotetycznego założenia, że podatnik wybrałby opodatkowanie danej usługi, gdyby była ona świadczona w Polsce.

Konsekwencje dla sektora finansowego

Rozstrzygnięcie NSA może mieć istotne znaczenie dla podmiotów z sektora finansowego świadczących usługi w ramach międzynarodowych grup kapitałowych.

Podmioty, które zrezygnowały ze zwolnienia z VAT dla usług finansowych i jednocześnie świadczą takie usługi na rzecz zagranicznych podatników, powinny zweryfikować przyjęte zasady odliczania VAT naliczonego. Sam wybór opodatkowania usług finansowych w Polsce nie oznacza bowiem, że analogiczne podejście można zastosować do usług, których miejsce świadczenia znajduje się poza terytorium kraju.