Rekompensaty za porozumienie dobrosąsiedzkie na gruncie podatku VAT

Wyrok WSA w Warszawie z 18 czerwca 2026, sygn. III SA/Wa 522/26.

Czego dotyczył wyrok?

Wspólnota mieszkaniowa, niebędąca podatnikiem VAT, zawarła porozumienia dobrosąsiedzkie ze Spółkami prowadzącymi inwestycje budowlane na sąsiednich działkach. Przesłankami zawarcia porozumień były bezpośredni wpływ inwestycji budowlanej na budynek, w którym zlokalizowane są lokale należące do członków Wspólnoty oraz powstanie ogólnych utrudnień dla jego użytkowników, takich jak ograniczenie dostępu do światła dziennego. Zgodnie z porozumieniem Wspólnota zobowiązała się do powstrzymania się od wnoszenia sprzeciwów, odwołań, skarg, zaskarżeń jak również zastrzeżeń w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na rozpoczęcie inwestycji Spółek. Środki otrzymane drogą rekompensaty zostaną przeznaczone na zatrudnienie inżyniera nadzoru budowlanego, do którego zadań będzie należało minimalizowanie negatywnych skutków inwestycji na budynek. Wspólnota powzięła wątpliwość, czy otrzymana rekompensata podlega opodatkowaniu VAT. Zdaniem Wspólnoty zawarcie porozumienia dobrosąsiedzkiego, skutkujące otrzymaniem rekompensaty, nie stanowi świadczenia usług w rozumieniu ustawy o VAT, a zatem nie podlega opodatkowaniu ani obowiązkowi fakturowania.

Stanowisko Dyrektora KIS

Dyrektor KIS w interpretacji 0111-KDIB3-1.4012.762.2025.5.ICZ nie zgodził się ze stanowiskiem Wspólnoty argumentując, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy VAT przez świadczenie usług należy również rozumieć zaniechanie określonych czynności, a nie samo ich wykonanie. Ponadto, zdaniem Dyrektora KIS, kwalifikacja tego, czy dane zdarzenie podlega opodatkowaniu VAT powinna przebiegać zgodnie z jego rzeczywistym charakterem. Dyrektor KIS uznał, że wraz z zawarciem porozumienia wystąpiło świadczenie wzajemne, z tytułu którego Wspólnota otrzymała wynagrodzenie w zamian za powstrzymywanie się od egzekwowania zaprzestania inwestycji ze strony Spółek, tym samym Wspólnota jako podatnik VAT powinna wystawić fakturę VAT.

WSA w Warszawie po stronie Wspólnoty

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 18 czerwca br. (III SA/Wa 522/26) uznał stanowisko Wspólnoty za prawidłowe, jednocześnie uchylając interpretację.

W uzasadnieniu ustnym skład sędziowski zarzucił Dyrektorowi KIS pominięcie faktu, że zasadniczym przesłaniem zawarcia porozumienia pomiędzy Wspólnotą a Spółkami były uciążliwość i szkodliwość inwestycji, co bezpośrednio wyklucza możliwość kwalifikacji otrzymanych środków jako wynagrodzenia z tytułu świadczenia usług przez Wspólnotę.

Znaczenie dla VAT

Niniejszy wyrok należy traktować jako doprecyzowanie brzmienia art. 8 ust. 1 ustawy VAT. Ponadto, treść ustnego uzasadnienia wyroku wpisuje się w podejście TSUE, zgodnie z którym, jeśli celem otrzymanego wynagrodzenia jest rekompensata strat bądź ich wyrównanie, to nie stanowi ono zapłaty za usługę w rozumieniu przepisów VAT.