IP Box a ceny transferowe – gdzie spotykają się te dwa światy?

IP Box pozwala na opodatkowanie 5% stawką podatku dochodowego dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej.

Dla prawidłowego opodatkowania najważniejsze jest określenie, jaka część osiąganego dochodu rzeczywiście pozostaje związana z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej. Im bardziej własność intelektualna jest zintegrowana z działalnością przedsiębiorstwa, tym trudniejsze staje się wyodrębnienie jej wpływu na osiągany wynik.

To właśnie na tym etapie pojawia się naturalny punkt styku pomiędzy IP Box a cenami transferowymi.

Największy problem? Nie IP, lecz dochód

Identyfikacja kwalifikowanego prawa własności intelektualnej to punkt wejścia do IP Box. Dla określenia podstawy opodatkowania IP Box konieczne jest ustalenie dochodu, który może zostać objęty preferencją i wskaźnika nexus.  

Nie jest to wyłącznie zagadnienie ekonomiczne. Przepisy dotyczące IP Box odwołują się do powiązań między podmiotami (nexus) i zasady ceny rynkowej (wielkość dochodu z IP), co sprawia, że przy ustalaniu dochodu z kwalifikowanego IP często pomocne okazują się zasady i metody określania wynagrodzenia dobrze znane z obszaru cen transferowych.

Na pierwszy rzut oka IP Box i ceny transferowe dotyczą różnych zagadnień. W praktyce oba obszary sprowadzają się jednak do podobnych pytań:

• gdzie tworzona jest wartość związana z kwalifikowanym IP,
• które funkcje mają kluczowe znaczenie dla jej powstania oraz
• w jaki sposób powinien zostać przypisany związany z nią dochód.

W przypadku obliczania wskaźnika nexus należy odpowiedzieć na pytanie, w jakim zakresie dochodzi do nabycia IP od podmiotów powiązanych lub wyników prac badawczo-rozwojowych prowadzonych przez takie podmioty

Gdzie IP Box spotyka się z cenami transferowymi?

Po ustaleniu, że podatnik osiąga kwalifikowane przychody z kwalifikowanego IP, konieczne jest określenie, jaka część dochodu może zostać objęta preferencją.

Po zidentyfikowaniu posiadania kwalifikowanego IP oraz kwalifikowanych przychodów z tego IP, konieczne jest ustalenie, jaka wartość dochodu przypada bezpośrednio na to IP.

Ustawa podatkowa odsyła tutaj bezpośrednio do przepisów o cenach transferowych.

Przykładowo polska spółka udziela podmiotowi z grupy licencji na program komputerowy stanowiący kwalifikowane IP. Otrzymywane wynagrodzenie obejmuje jednak nie tylko prawo do korzystania z programu, ale również usługi utrzymania, aktualizacje oraz wsparcie techniczne. Aby ustalić dochód objęty preferencją IP Box, konieczne jest określenie, jaka część wynagrodzenia dotyczy samego kwalifikowanego IP. W tym zakresie pomocne są metody stosowane na gruncie cen transferowych.

Tym samym wielkość dochodu podlegającego opodatkowaniu 5% CIT należy określić stosując metodę najbardziej odpowiednią w danych okolicznościach, wybraną spośród następujących metod:

• porównywalnej ceny niekontrolowanej;
• ceny odprzedaży;
• koszt plus;
• marży transakcyjnej netto;
• podziału zysku.

W przypadku gdy nie jest możliwe zastosowanie żadnej z powyższych metod, należy zastosować inną, adekwatną w danym przypadku metodę, w tym techniki wyceny.

Istotne znaczenie ma również prawidłowe ustalenie wskaźnika nexus, które wymaga określenia powiązań pomiędzy podatnikiem a podmiotami, z których usług korzysta on w ramach IP Box lub od których nabywa kwalifikowane IP.

Największe ryzyka na styku IP Box i cen transferowych

W praktyce ryzyka podatkowe związane z IP Box i cenami transferowymi najczęściej wynikają z niespójności pomiędzy różnymi elementami rozliczeń podatnika.

Do najczęściej spotykanych trudności należą:

• brak uzasadnienia sposobu przypisania dochodu do kwalifikowanego IP,
• brak spójności pomiędzy kalkulacją IP Box, przyjętym modelem rozliczeń oraz analizą funkcjonalną,
• brak uzasadnienia rynkowego charakteru rozliczeń dotyczących kwalifikowanego IP,
• trudności w wyodrębnieniu wpływu kwalifikowanego IP na osiągany wynik.

W praktyce to właśnie takie obszary najczęściej przyciągają uwagę organów podatkowych.

Dlaczego spójność rozliczeń jest tak ważna?

Uzasadnienie sposobu ustalenia dochodu objętego preferencją będzie miało bezpośrednie przełożenie na bezpieczeństwo stosowania obniżonej stawki opodatkowania – jako odstępstwa od zasady ogólnej. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których kwalifikowane IP jest wykorzystywane w ramach bardziej złożonych modeli biznesowych lub stanowi jeden z elementów wpływających na osiągany wynik.

W takich przypadkach kluczowe znaczenie ma spójność pomiędzy kalkulacją IP Box, przyjętym modelem rozliczeń oraz ekonomicznym uzasadnieniem sposobu przypisania dochodu do kwalifikowanego IP.

Jeżeli przyjęty model ustalania podstawy opodatkowania IP Box nie będzie się bronił, ewentualna kontrola rozliczeń podatnika może kończyć się ustaleniem zaległości podatkowej.

Wnioski

Przepisy IP Box wprost odwołują się do zasady ceny rynkowej. Relacja pomiędzy IP Box a cenami transferowymi nie sprowadza się jednak wyłącznie do technicznego stosowania regulacji TP.

W praktyce znaczenie ma nie tylko samo odwołanie do regulacji TP, lecz również podobna logika ekonomiczna leżąca u podstaw obu zagadnień. Zarówno IP Box, jak i ceny transferowe wymagają zrozumienia czynników wpływających na osiągany wynik oraz sposobu przypisania dochodu do poszczególnych elementów działalności.

Kluczowe znaczenie ma możliwość wykazania, w jaki sposób ustalono dochód objęty preferencją oraz dlaczego przyjęte założenia odpowiadają warunkom rynkowym. To właśnie na styku tych obszarów najczęściej spotykają się zagadnienia IP Box i cen transferowych.