Zwolnienie z VAT dla usług pośrednictwa finansowego. NSA potwierdza szerokie rozumienie pojęcia pośrednictwa

Wyrok z 5 sierpnia 2026 r. sygn. I FSK 1749/25.

Czy czynności polegające na pozyskiwaniu klientów i doprowadzaniu do zawarcia umów między klientem a dostawcą usług finansowych mogą korzystać ze zwolnienia z VAT jako usługi pośrednictwa? Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że tak, jeżeli działania podmiotu nie ograniczają się wyłącznie do czynności technicznych, lecz realnie zmierzają do skojarzenia stron i zawarcia umowy. Wyrok stanowi kolejne potwierdzenie szerokiego rozumienia pojęcia „pośrednictwa” na gruncie VAT.

Spór o zakres zwolnienia dla usług pośrednictwa

Sprawa dotyczyła banku, który współpracował z podmiotem oferującym usługi płatnicze. Model współpracy zakładał aktywne pozyskiwanie potencjalnych klientów oraz kierowanie ich do kontrahenta za pośrednictwem dedykowanych kanałów sprzedaży. Wynagrodzenie banku było uzależnione m.in. od liczby pozyskanych klientów oraz wartości realizowanych przez nich transakcji.

Bank argumentował, że wykonywane czynności stanowią usługi pośrednictwa finansowego, ponieważ ich celem było doprowadzenie do zawarcia umowy pomiędzy klientem a dostawcą usług płatniczych. W konsekwencji usługi te powinny korzystać ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT.

Organ podatkowy: to jedynie działania pomocnicze

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie zgodził się ze stanowiskiem banku. Organ uznał, że wykonywane działania mają przede wszystkim charakter techniczny i marketingowy. W jego ocenie bank nie uczestniczył bezpośrednio w procesie zawierania umów, nie reprezentował stron transakcji i nie prowadził negocjacji, które mogłyby uzasadniać uznanie świadczonych usług za pośrednictwo.

Zdaniem organu czynności sprowadzały się do przekazywania informacji o potencjalnych klientach oraz umożliwienia im kontaktu z kontrahentem. Takie działania miały stanowić jedynie wsparcie procesu sprzedaży, a nie usługę pośrednictwa objętą zwolnieniem z VAT.

WSA po stronie podatnika

Stanowiska organu nie podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sąd wskazał, że przy ocenie charakteru usługi należy uwzględnić jej rzeczywistą funkcję gospodarczą oraz rolę podatnika w procesie prowadzącym do zawarcia umowy.

WSA zwrócił uwagę, że działalność banku nie ograniczała się wyłącznie do czynności administracyjnych lub technicznych. Bank aktywnie uczestniczył w pozyskiwaniu klientów i był wynagradzany za skuteczne doprowadzenie do zawarcia umów oraz późniejsze korzystanie przez klientów z oferowanych usług. Takie działania są charakterystyczne dla usług pośrednictwa.

NSA: decydujący jest cel doprowadzenia do zawarcia umowy

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 sierpnia 2026 r. (sygn. I FSK 1749/25) oddalił skargę kasacyjną organu podatkowego. NSA zgodził się z oceną sądu pierwszej instancji i potwierdził, że pojęcie pośrednictwa należy interpretować zgodnie z orzecznictwem TSUE oraz utrwaloną linią krajowych sądów administracyjnych.

Sąd podkreślił, że usługa pośrednictwa nie wymaga formalnego reprezentowania stron ani prowadzenia negocjacji dotyczących wszystkich warunków umowy. Istotne jest natomiast to, czy działalność podatnika zmierza do skojarzenia stron oraz stworzenia warunków umożliwiających zawarcie transakcji.

NSA wskazał również, że wykorzystanie standardowych procedur, gotowych wzorców umownych czy kanałów elektronicznych nie wyklucza uznania wykonywanych czynności za pośrednictwo. Kluczowe znaczenie ma faktyczna rola podmiotu w procesie zawarcia umowy oraz jego wynagrodzenie związane z osiągnięciem tego rezultatu.

Co wyrok oznacza dla branży finansowej?

Orzeczenie ma istotne znaczenie dla banków, agentów, pośredników finansowych oraz innych podmiotów uczestniczących w dystrybucji produktów i usług finansowych. Potwierdza bowiem, że zwolnieniem z VAT mogą być objęte także nowoczesne modele sprzedaży wykorzystujące kanały elektroniczne oraz systemy partnerskie.

Wyrok przypomina również, że przy ocenie możliwości zastosowania zwolnienia kluczowe znaczenie ma rzeczywisty charakter wykonywanych czynności. Jeżeli działalność podatnika prowadzi do skojarzenia stron i doprowadzenia do zawarcia umowy dotyczącej usług finansowych, może zostać uznana za usługę pośrednictwa korzystającą ze zwolnienia z VAT. Sam fakt wykorzystywania narzędzi informatycznych czy standaryzacji procesu sprzedażowego nie powinien automatycznie pozbawiać podatnika prawa do preferencyjnego traktowania na gruncie VAT.