Unia Europejska i Meksyk modernizują umowę handlową. Podatki w relacjach Polska – Meksyk nabierają realnego znaczenia

Unia Europejska i Meksyk podpisały Zmodernizowane Porozumienie Globalne (MGA) oraz Tymczasową Umowę Handlową (iTA). To przełomowy moment, który po latach negocjacji otwiera dla polskich przedsiębiorców dostęp do dynamicznego rynku liczącego ponad 131 milionów konsumentów.  Dzięki redukcji i zniesieniu ceł, w tym w kluczowym dla Polski sektorze rolno-spożywczym, otwierają się ogromne perspektywy ekspansji biznesowej w Ameryce Łacińskiej.

Znaczenie umowy

Wartość obrotów towarowych między Unią Europejską a Meksykiem w 2025 roku wyniosła 86,8 mld EUR, a handel usługami osiągnął w 2024 r. poziom 29,7 mld EUR. Obecnie Unia Europejska jest trzecim największym partnerem handlowym Meksyku oraz jego drugim co do wielkości rynkiem eksportowym w Ameryce Łacińskiej.

Dla polskich przedsiębiorców nowe porozumienie może mieć znaczenie strategiczne. Z jednej strony pozwala dywersyfikować eksport i uniezależniać łańcuchy dostaw od zawirowań geopolitycznych w tym na linii USA-Meksyk czy na rynkach azjatyckich. Z drugiej, tworzy bezprecedensowe szanse dla polskiego sektora drobiarskiego, mleczarskiego, a także producentów maszyn i podzespołów motoryzacyjnych, likwidując historyczne bariery celne.

Zgodnie z meksykańskimi prognozami, umowa ta może zwiększyć tamtejszy eksport do UE o ponad połowę, osiągając 36 mld USD do 2030 r.

Szansa dla biznesu

Porozumienie zakłada między innymi:

a) zniesienie ceł na szeroką gamę towarów eksportowanych z UE, co drastycznie zwiększy opłacalność eksportu dla polskich MŚP i dużych firm;

b) otwarcie rynków zamówień publicznych, co pozwoli unijnym firmom ubiegać się na równych prawach o publiczne kontrakty w Meksyku, w tym na szczeblu stanowym (aż 14 meksykańskich stanów);

c) ułatwiony, bezcłowy dostęp do surowców krytycznych (m.in. fluoryt, cynk, ołów, miedź i antymon), przy jednoczesnym rygorystycznym zakazie stosowania podwójnych cen (dual pricing);

d) zliberalizowanie handlu usługami, w tym uprzywilejowany dostęp do meksykańskiego sektora usług finansowych, cyfrowych, pocztowych, telekomunikacyjnych oraz transportu morskiego;

e) wysoki poziom ochrony praw własności intelektualnej oraz ochronę niemal 340 europejskich oznaczeń geograficznych (win i żywności), w tym polskich wódek – co zabezpiecza wyroby premium przed nieuczciwą konkurencją;

f) ochronę inwestorów zagranicznych z wykorzystaniem nowego Systemu Sądów ds. Inwestycji (Investment Court System – ICS).

Najważniejsze założenia

W ramach porozumienia Meksyk zobowiązał się do obniżenia lub całkowitego zniesienia niekorzystnych dotąd taryf. Otwiera to niespotykane do tej pory okno na tamtejszy rynek dla polskiej branży rolno-spożywczej:

a) mięso drobiowe: nastąpi docelowa redukcja ceł sięgających do 100% do poziomu 0%. Wynegocjowano bezcłowy kontyngent taryfowy w wysokości 20 000 ton na udka drobiowe;

b) wieprzowina: umowa zdejmuje opłaty celne, które dochodziły do 45%, oraz uruchamia bezcłowy limit 10 000 ton na kluczowe z punktu widzenia polskich producentów części takie jak schab wieprzowy i boczek;

c) mleko w proszku: dotychczasowe opodatkowanie cłem w wysokości do 50% zostanie zniesione w ramach kontyngentu bezcłowego 50 000 ton;

d) sery pleśniowe, makarony, czekolada i wyroby cukiernicze: dotychczas obłożone stawkami wynoszącymi ponad 20%, będą ostatecznie objęte preferencyjną stawką 0%.

Umowa przewiduje również redukcję wymogów audytowych i technicznych certyfikatów dla takich grup towarów jak maszyny, sprzęt transportowy czy wyroby medyczne.

To wszystko powoduje, że Meksyk może stać się nowym atrakcyjnym miejsce ekspansji biznesowej i warto rozpatrywać go jako nowy rynek zbytu Państwa towarów i usług.

Procedura legislacyjna

Struktura prawna nowego porozumienia zawartego 22 maja 2026 r. opiera się na dwóch uzupełniających się dokumentach. Aby przyspieszyć korzyści z liberalizacji wymiany towarowej dla biznesu, wyodrębniono Tymczasową Umowę Handlową (iTA). Obejmuje ona kompetencje wyłączne UE i wejdzie w życie jako pierwsza, wymagając jedynie zgody Parlamentu Europejskiego oraz decyzji Rady UE. Równolegle funkcjonować ma pełne Zmodernizowane Porozumienie Globalne (MGA), które ze względu na swój mieszany charakter wymaga ratyfikacji przez parlamenty narodowe wszystkich 27 państw członkowskich UE, a także zatwierdzenia przez meksykański Senat. Taka konstrukcja pozwoli na to, by pierwsze korzyści celne dla polskich eksporterów zaczęły obowiązywać na przełomie 2026 i 2027 r., bez oczekiwania na żmudne procesy ratyfikacji pełnego MGA.

Unikanie podwójnego opodatkowania pomiędzy Polską a Meksykiem

Obecnie kwestie międzynarodowego opodatkowania między Polską a Meksykiem reguluje umowa z 30 listopada 1998 r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Meksykańskich Stanów Zjednoczonych w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, która w niektórych częściach została zmodyfikowana przez Konwencję MLI (dalej także jako „UPO”).

UPO ma zastosowanie do osób fizycznych, spółek i jednostek podlegających opodatkowaniu zgodnie z prawem podatkowym Polski lub Meksyku ze względu na miejsce zamieszkania, miejsce stałego pobytu, siedzibę zarządu albo inne kryterium o podobnym charakterze.

W przypadku gdy osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu umawiających się państwach, jej status określa się w zależności od:

1. stałego miejsca zamieszkania,
2. ośrodka interesów życiowych,
3. miejsca, w którym dana osoba zwykle przebywa,
4. obywatelstwa.

Podstawowe zasady wynikające z UPO z Meksykiem

W zakresie unikania podwójnego opodatkowania stosuje się metodę proporcjonalnego odliczenia, a zatem istnieje możliwość odliczenia od podatku osobowego danej osoby należnego w państwie rezydencji kwoty podatku zapłaconego w państwie źródła do wysokości kwoty podatku przypadającego na dochód lub zyski uzyskane w tym państwie.

Co ciekawe UPO zawiera również postanowienia umożliwiające zastosowanie tzw. metody wyłączenia z progresją w odniesieniu do tych dochodów, które zgodnie z UPO są zwolnione z opodatkowania w Polsce.

Zgodnie z postanowieniami UPO w zakresie podatku u źródła (ang. withholding tax, WHT), co do zasady:

1. dochody z tytułu udziału w zyskach – możliwe jest obniżenie stawki podatku w państwie rezydencji spółki wypłacającej dywidendy do 15%, jeśli osoba uprawniona do dywidend ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim umawiającym się państwie;
2. odsetki – dopuszczalne jest obniżenie stawki podatku w państwie źródła do 15%, jeśli odbiorcą jest osoba uprawniona do odsetek;
3. należności licencyjne i opłaty za usługi techniczne – przewidziana jest możliwość zmniejszenia stawki podatku w państwie źródła do 10%, jeśli osoba uprawniona do należności lub opłat za usługi techniczne ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim umawiającym się państwie;
4. zyski przedsiębiorstwa umawiającego się państwa podlegają opodatkowaniu tylko w państwie rezydencji, chyba że przedsiębiorstwo prowadzi działalność w drugim państwie przez położony tam zakład.

Dodatkowo, umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania przewiduje, że wynagrodzenie osiągane z pracy najemnej przez osobę mającą miejsce zamieszkania w jednym z państw-stron UPO podlegają opodatkowaniu wyłącznie w miejscu rezydencji, gdy:

• pracownik przebywa w drugim państwie nie dłużej niż 183 dni w okresie 12 miesięcy rozpoczynającym się lub kończącym w danym roku podatkowym;
• wynagrodzenie jest wypłacane przez pracodawcę lub w imieniu pracodawcy, który nie ma miejsca zamieszkania ani siedziby w drugim państwie, oraz
• wynagrodzenie nie jest ponoszone przez zakład ani stałą placówkę, które pracodawca posiada w drugim państwie.

W przypadku osób mających miejsce zamieszkania w Polsce lub Meksyku, wykonujących wolny zawód lub inną samodzielną działalność o podobnym charakterze, dochód może być opodatkowany wyłącznie w państwie rezydencji, chyba że podmiot:

• dla wykonywania działalności dysponuje zwykle w drugim państwie stałą placówką;
• przebywa w drugim państwie przez okres co najmniej 183 dni podczas każdego dwunastomiesięcznego okresu, rozpoczynającego się lub kończącego w danym roku podatkowym.

W przypadku osób otrzymujących wynagrodzenia dyrektorskie (np. członkostwo w zarządzie) UPO przewiduje, że wynagrodzenie może być opodatkowane w obu państwach (czyli zastosowanie znajdzie metoda proporcjonalnego odliczenia).

W razie konieczności skonsultowania wpływu współpracy z podmiotami w Meksyku czy to przez osoby fizyczne czy przedsiębiorców, zapraszamy do kontaktu z naszymi doradcami.

***

W przypadku jakichkolwiek pytań lub wątpliwości prosimy o kontakt z:

lub Państwa doradcą z MDDP.

***

Niniejszy Tax Alert nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy spółka doradztwa podatkowego spółka akcyjna nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie informacji zawartych w komunikacie bez wcześniejszego zasięgnięcia opinii doradców prawnych lub podatkowych.