Obowiązek podatkowy w VAT, czyli jak odróżnić obowiązek podatkowy od zobowiązania podatkowego

Pojęcie obowiązku podatkowego zostało zdefiniowane w art. 4 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym jest to wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Definicje tą odnosimy do przepisów ustaw podatkowych (w tym również do ustawy o VAT). Wynika z niej przede wszystkim przymusowy oraz obiektywny charakter, na co wskazuje to, że powstaje on w momencie zaistnienia zdarzenia określonego w ustawie podatkowej, a więc niezależnie od woli stron czy też brzmienia umów cywilnoprawnych. Obowiązek podatkowy powstaje również niezależnie od organów podatkowych. Bez znaczenia pozostaje też to, czy osoby obciążone mają świadomość tego, że obowiązek podatkowy z tytułu dokonanych przez nich czynności powstał.

Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów (WNT) – zasady, obowiązek podatkowy i wyłączenia

Kiedy w 1993 roku ustanowiono jednolity rynek wewnętrzny UE i jego cztery swobody – swobodny przepływ osób, towarów, usług i kapitału, zniesiono również granice celne pomiędzy państwami członkowskimi w następstwie czego dotychczas stosowane zasady nie mogły być już wykorzystywane.
Nowa rzeczywistość wymusiła ustanowienie nowych zasad opodatkowania transakcji wewnątrzwspólnotowych, a mianowicie wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (wcześniej import) i wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (wcześniej eksport).
W momencie przystąpienia Polski do Unii Europejskiej także rodzimy system prawny objęła zmiana zasad opodatkowania podatkiem VAT wewnątrzwspólnotowej wymiany handlowej. Zgodnie z nowymi przepisami podatek VAT przy tego typu transakcjach nie jest pobierany na granicy. Zamiast tego opodatkowanie ma miejsce w kraju nabywcy towaru, natomiast w kraju dostawcy stosuje się stawkę 0% VAT lub zwolnienie z prawem do odliczenia podatku naliczonego. Trochę inaczej jest w sytuacji świadczenia usług, jednak o tym napiszemy już niebawem.

Bony podarunkowe a VAT – czyli odkrywamy zawiłości

Czym są bony w świetle ustawy o VAT i jak one działają?

Bony w świetle ustawy o VAT rozumie się jako instrumenty, z którymi wiąże się obowiązek ich przyjęcia jako wynagrodzenia lub ich części, natomiast w życiu codziennym można je spotkać pod postacią kart podarunkowych lub voucherów.

Są one powszechnie spotykanym elementem urodzinowych oraz świątecznych prezentów. Jedna osoba wybiera się do sklepu, płaci odpowiednią sumę, a następnie otrzymuje w zamian kartę podarunkową lub inny dokument pod postacią bonu.

Otrzymany bon może wykorzystać inna osoba zgodnie z jego przeznaczeniem. Z reguły na bonie jest zapisana kwota w formie elektronicznej lub pisemnej. Może się również zdarzyć, że zamiast kwoty będzie wypisana konkretna usługa, na jaką został on wystawiony oraz miejsce, gdzie można go wykorzystać.

Podatnik VAT – czyli jak zrozumieć ustawową definicję?

Zawarta w ustawie o VAT definicja podatnika jest kluczem do zrozumienia, jakie podmioty są zobowiązane do rozliczania i płacenia podatku VAT w Polsce.
Zgodnie z artykułem 15 ustawy o VAT podatnikiem VAT jest każda osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą, niezależnie od celu czy rezultatu tej działalności.
Zatem w zasadzie podatnikiem może być każdy samodzielny podmiot prawny, niezależnie od jego formy organizacyjno-prawnej. Do podatników mogą należeć zarówno wielkie korporacje, jak i niewielkie przedsiębiorstwa, włącznie z osobami prowadzącymi jednoosobową działalność gospodarczą.
Działalność gospodarcza jest określona w przepisach dotyczących podatku VAT jako wszelka działalność wykonywana przez producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje również dodatkowo czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły do celów zarobkowych.

O prezentach o małej wartości oraz próbkach, czyli o „darowiznach”, od których nie zapłacisz VAT

Na gruncie podatku VAT jeśli ktoś przekazuje innej osobie jakieś towary za darmo, to od tej czynności (tzw. nieodpłatnego wydania) czasem trzeba zapłacić VAT a czasem nie podlega ona opodatkowaniu VAT. Do tych drugich, o których będzie mowa w tym artykule, zaliczane są prezenty o małej wartości (art. 7 ust. 3 i 4 ustawy o VAT) oraz próbki (art. 7 ust. 7 ustawy o VAT), pod warunkiem jednak, iż wydanie tych rzeczy ma związek z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą.

Prezenty o małej wartości – czym one są?

Zgodnie z uregulowaniami ustawy o VAT, pod pojęciem prezentów o małej wartości rozumie się towary przekazywane przez podatnika jednej osobie:

o łącznej wartości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 100 zł (bez VAT), jeżeli podatnik prowadzi ewidencję pozwalającą na ustalenie tożsamości obdarowanych osób,
których przekazania nie ujęto w ww. ewidencji, jeżeli jednostkowa cena nabycia towaru (bez VAT), a gdy nie ma ceny nabycia, jednostkowy koszt wytworzenia, określone w momencie przekazywania towaru nie przekraczają 20 zł (bez VAT).

Co podlega opodatkowaniu VAT, czyli zasady warte poznania i wyjątki potwierdzające regułę

Jeżeli chodzi o podatki – w tym również o VAT – to jednym z podstawowych i niezbędnych pytań, jakie często zadają sobie podatnicy to „co podlega opodatkowaniu”? Przedmiot opodatkowania w VAT został określony m.in. w art. 5 ustawy o VAT. Tam właśnie można odnaleźć katalog transakcji, od przeprowadzenia, których należy płacić VAT. Zgodnie z nim, opodatkowaniu VAT podlegają:
odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (UWAGA! O tych rodzajach transakcji będzie mowa w niniejszym wpisie);
eksport towarów;
import towarów na terytorium kraju;
wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W niniejszym wpisie uwagę skierujemy na czynności wskazane w punkcie 1, czyli odpłatną dostawę towarów i usług. Pozostałe transakcje opiszemy w kolejnych wpisach i przybliżymy ich specyfikę.

Kalejdoskop podatkowy – czyli co w podatkach piszczy

Podatki to nie wymysł współczesnych czasów. Podatki istnieją od ponad 4000 lat przed naszą erą i stanowią obciążenie finansowe podatników (kiedyś poddanych) na rzecz państwa (kiedyś królestwa/monarchy). Początkowo były dobrowolne, ale z czasem stały zwyczajowe, by wreszcie stać się obowiązkiem. Charakter daniny jakim były podatki też ulegał zmianie na przestrzeni wieków w zależności od grupy społecznej               i potrzeb. Początkowo pobierano je w naturze: zbiory rolne (rolnicy), wyroby rzemieślnicze (rzemieślnicy), daniny…

VAT compliance – czyli co to za usługa i kto może z niej skorzystać?

Podatek od towarów i usług (nazywany także VAT) jest podatkiem konsumpcyjnym, z którym mierzy się większość podatników. W ostatnim okresie zmiany, którym podlega ten podatek, czynią go dla podatników skomplikowanym i wymagającym. Dotyka to przede wszystkim służb księgowych w firmach, które zmuszone są do ciągłego śledzenia kolejnych nowelizacji przepisów. Działy księgowe nie zawsze nadążają za zmianami fundowanymi przez ustawodawcę, dlatego rozwiązaniem jest skorzystanie z usług VAT compliance świadczonych przez kancelarie podatkowe –…